એક કાર સીધા રસ્તા પર સમાન પ્રવેગ સાથે ગતિ કરી રહી છે. નીચેનું કોષ્ટક વિવિધ સમયના અંતરાલો પર કારની ઝડપ દર્શાવે છે.
સમય $(s)$ $0$ $10$ $20$ $30$ $40$ $50$ ઝડપ $(m s^{-1})$ $5$ $10$ $15$ $20$ $25$ $30$
$(i)$ ઉપરના અવલોકનોના સમૂહને દર્શાવતો ઝડપ-સમયનો આલેખ દોરો.
$(ii)$ કારનો પ્રવેગ શોધો.
| સમય $(s)$ | $0$ | $10$ | $20$ | $30$ | $40$ | $50$ |
| ઝડપ $(m s^{-1})$ | $5$ | $10$ | $15$ | $20$ | $25$ | $30$ |
$(i)$ ઉપરના અવલોકનોના સમૂહને દર્શાવતો ઝડપ-સમયનો આલેખ દોરો.
$(ii)$ કારનો પ્રવેગ શોધો.
(N/A) $(i)$ ઝડપ-સમયનો આલેખ $x$-અક્ષ પર સમય અને $y$-અક્ષ પર ઝડપ લઈને દોરવામાં આવે છે. આપેલા બિંદુઓ $(0, 5), (10, 10), (20, 15), (30, 20), (40, 25), (50, 30)$ ને આલેખપત્ર પર દર્શાવતા, આપણને એક સીધી રેખા મળે છે જે સમાન પ્રવેગ સૂચવે છે.
$(ii)$ કારનો પ્રવેગ $(a)$ એ ઝડપ-સમયના આલેખના ઢાળ જેટલો હોય છે.
$a = \text{ઢાળ} = \frac{v_2 - v_1}{t_2 - t_1}$
બે બિંદુઓ $(10, 10)$ અને $(20, 15)$ લેતા:
$a = \frac{15 - 10}{20 - 10} = \frac{5}{10} = 0.5 \ m s^{-2}$
આમ, કારનો પ્રવેગ $0.5 \ m s^{-2}$ છે.
$(ii)$ કારનો પ્રવેગ $(a)$ એ ઝડપ-સમયના આલેખના ઢાળ જેટલો હોય છે.
$a = \text{ઢાળ} = \frac{v_2 - v_1}{t_2 - t_1}$
બે બિંદુઓ $(10, 10)$ અને $(20, 15)$ લેતા:
$a = \frac{15 - 10}{20 - 10} = \frac{5}{10} = 0.5 \ m s^{-2}$
આમ, કારનો પ્રવેગ $0.5 \ m s^{-2}$ છે.
Explore More
Similar Questions
નીચેના માટે કારણ આપો:
$(a)$ વેગ$-$સમય આલેખની નીચે ઘેરાયેલા ક્ષેત્રફળ દ્વારા કઈ ભૌતિક રાશિ માપવામાં આવે છે તેનું નામ આપો.
$(b)$ કોઈ પદાર્થ એક ચોક્કસ દિશામાં ગતિ કરતો હોય અને પ્રવેગ લંબ દિશામાં હોય તેનું ઉદાહરણ આપો.
$(c)$ કઈ પરિસ્થિતિમાં પદાર્થના સરેરાશ વેગનું મૂલ્ય તેની સરેરાશ ઝડપ જેટલું હોય છે?
$(d)$ નિયમિત પ્રવેગી ગતિનું એક ઉદાહરણ આપો.
$(e)$ એક પદાર્થ $r$ ત્રિજ્યાવાળા વર્તુળાકાર માર્ગ પર ગતિ કરે છે. જ્યારે તે અડધું પરિભ્રમણ પૂર્ણ કરે ત્યારે પદાર્થનું અંતર અને સ્થાનાંતર કેટલું હશે?
$(a)$ વેગ$-$સમય આલેખની નીચે ઘેરાયેલા ક્ષેત્રફળ દ્વારા કઈ ભૌતિક રાશિ માપવામાં આવે છે તેનું નામ આપો.
$(b)$ કોઈ પદાર્થ એક ચોક્કસ દિશામાં ગતિ કરતો હોય અને પ્રવેગ લંબ દિશામાં હોય તેનું ઉદાહરણ આપો.
$(c)$ કઈ પરિસ્થિતિમાં પદાર્થના સરેરાશ વેગનું મૂલ્ય તેની સરેરાશ ઝડપ જેટલું હોય છે?
$(d)$ નિયમિત પ્રવેગી ગતિનું એક ઉદાહરણ આપો.
$(e)$ એક પદાર્થ $r$ ત્રિજ્યાવાળા વર્તુળાકાર માર્ગ પર ગતિ કરે છે. જ્યારે તે અડધું પરિભ્રમણ પૂર્ણ કરે ત્યારે પદાર્થનું અંતર અને સ્થાનાંતર કેટલું હશે?
Medium
View Solutionજો કોઈ પદાર્થનો સ્થાનાંતર$-$સમયનો આલેખ સમયની ધરીને સમાંતર સીધી રેખા હોય,તો તમે તેની ગતિ વિશે શું કહી શકો?
Easy
View Solutionઅચળ વેગથી ગતિ કરતા પદાર્થના સ્થાનાંતર-સમયના આલેખનો પ્રકાર કેવો હોય છે?
Easy
View Solution$(a)$ તમે ક્યારે કહેશો કે કોઈ પદાર્થ $(i)$ નિયમિત ગતિમાં છે $(ii)$ અનિયમિત ગતિમાં છે?
$(b)$ જ્યારે કોઈ પદાર્થ નિયમિત ગતિમાં હોય ત્યારે તેનો પથ આલેખની મદદથી દર્શાવો.
$(b)$ જ્યારે કોઈ પદાર્થ નિયમિત ગતિમાં હોય ત્યારે તેનો પથ આલેખની મદદથી દર્શાવો.
Easy
View Solution$(a)$ અંતર અને સ્થાનાંતર વચ્ચેનો તફાવત સ્પષ્ટ કરો.
$(b)$ કઈ પરિસ્થિતિમાં પદાર્થના સરેરાશ વેગનું મૂલ્ય તેની સરેરાશ ઝડપ જેટલું હોય છે?
$(b)$ કઈ પરિસ્થિતિમાં પદાર્થના સરેરાશ વેગનું મૂલ્ય તેની સરેરાશ ઝડપ જેટલું હોય છે?
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo