ગોલીય વિપથન (spherical aberration) માટે સુધારેલ અલગ લેન્સની એક અભિસારી જોડીની પરિણામી કેન્દ્રલંબાઈ $10\,cm$ છે. બે લેન્સ વચ્ચેનું અંતર $2\,cm$ છે. તો ઘટક લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ કેટલી હશે?

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ બે પાતળા સમતલ-બહિર્ગોળ લેન્સનો ઉપયોગ કરીને એક દ્વિ-બહિર્ગોળ લેન્સ બનાવવામાં આવે છે. વક્રીભવનાંક અને વક્ર સપાટીઓની ત્રિજ્યા પણ આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે. જ્યારે કોઈ વસ્તુને લેન્સની ડાબી બાજુએ દ્વિ-બહિર્ગોળ લેન્સથી $30 \ cm$ ના અંતરે મૂકવામાં આવે, ત્યારે પ્રતિબિંબની મોટવણી કેટલી થશે?

આકૃતિમાં દર્શાવેલ લેન્સના સંયોજન દ્વારા બનતા અંતિમ પ્રતિબિંબનું વસ્તુ $O$ થી અંતર શોધો (સેમીમાં):

$(a)$ બે લેન્સના સંયોજનની 'અસરકારક કેન્દ્રલંબાઈ' નક્કી કરો,જેમાં $30 \; cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો બહિર્ગોળ લેન્સ અને $20 \; cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો અંતર્ગોળ લેન્સ છે,જો તેઓને તેમની મુખ્ય અક્ષો એકબીજાને સંપાત થાય તેમ $8.0 \; cm$ ના અંતરે રાખવામાં આવે. શું જવાબ એ બાબત પર આધાર રાખે છે કે સમાંતર પ્રકાશનું કિરણ કઈ બાજુથી આપાત થાય છે? શું આ સિસ્ટમ માટે અસરકારક કેન્દ્રલંબાઈનો ખ્યાલ ઉપયોગી છે?
$(b)$ ઉપરના $(a)$ મુજબની ગોઠવણીમાં બહિર્ગોળ લેન્સની બાજુએ $1.5 \; cm$ કદની એક વસ્તુ મૂકવામાં આવે છે. વસ્તુ અને બહિર્ગોળ લેન્સ વચ્ચેનું અંતર $40 \; cm$ છે. બે-લેન્સ સિસ્ટમ દ્વારા ઉત્પન્ન થતી મોટવણી અને પ્રતિબિંબનું કદ નક્કી કરો.

$0.45$ વિખેરણ શક્તિ (dispersive power) ધરાવતા લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ કેટલી હોવી જોઈએ,જેને $84 \,cm$ કેન્દ્રલંબાઈ અને $0.21$ વિખેરણ શક્તિ ધરાવતા બહિર્ગોળ લેન્સ સાથે સંપર્કમાં રાખવાથી બંને લેન્સનું એરોમેટિક સંયોજન (achromatic combination) બને?

નીચેની સિસ્ટમ માટે પરિણામી કેન્દ્રલંબાઈ શોધો જ્યાં સામાન્ય વક્રતા ત્રિજ્યા $15 \ cm$ છે. કાચનો વક્રીભવનાંક $1.5$ છે અને પાણીનો વક્રીભવનાંક $\frac{4}{3}$ છે.