$500\, nm$ તરંગલંબાઈ ધરાવતા પ્રકાશ સાથે દ્વિ-સ્લિટ પ્રયોગ કરવામાં આવે છે. ઉપરના કિરણના માર્ગમાં $2\, \mu m$ જાડાઈ અને $1.5$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી પાતળી ફિલ્મ મૂકવામાં આવે છે. તો મધ્યસ્થ અધિકતમનું સ્થાન

  • A
    સ્થળાંતરિત થશે નહીં
  • B
    આશરે બે ફ્રિન્જ જેટલું નીચે તરફ ખસશે
  • C
    આશરે બે ફ્રિન્જ જેટલું ઉપર તરફ ખસશે
  • D
    $10$ ફ્રિન્જ જેટલું નીચે તરફ ખસશે

Explore More

Similar Questions

યંગના ડબલ સ્લિટના પ્રયોગમાં $4800 \, \mathring{A}$ તરંગલંબાઈનો પ્રકાશ વાપરવામાં આવેલ છે. એક સ્લિટને $1.4$ વક્રીભવનાંકવાળી પાતળી પારદર્શક પ્લેટ વડે અને બીજી સ્લિટને $1.7$ વક્રીભવનાંકવાળી બીજી પાતળી પારદર્શક પ્લેટ વડે ઢાંકવામાં આવે છે. પરિણામે મધ્યસ્થ પ્રકાશિત શલાકા ત્યાં શિફ્ટ થાય છે જ્યાં પહેલા પાંચમી પ્રકાશિત શલાકા રચાતી હતી. જો બંને પ્લેટની જાડાઈ સમાન હોય,તો તે જાડાઈ $\mu m$ માં શોધો.

Difficult
View Solution

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,જો પ્રકાશનું સમાંતર કિરણપુંજ સ્લિટના સમતલ પર એવી રીતે આપાત થાય કે જેથી બિંદુ $O$ પર પથ તફાવત $\Delta x = d \sin \theta = d \cdot (\frac{2d/3}{d}) = \frac{2d}{3}$ થાય,અને જો બિંદુ $O$ એકવર્ણી પ્રકાશ માટે મહત્તમ (maxima) હોય,તો નીચેનામાંથી કઈ તરંગલંબાઈ આપાત પ્રકાશની હોઈ શકે નહીં? [$d << D, \lambda << d$ ધારો]

આકૃતિ (માપ પ્રમાણે દોરેલી નથી) ધ્યાનમાં લો જેમાં $R = 1 \ cm$ ત્રિજ્યા અને $f = 20 \ cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા અભિસારી લેન્સને વચ્ચેથી કાપવામાં આવે છે. ઉપરના ભાગને $d = 1 \ mm$ જેટલો ઉપર ખસેડવામાં આવે છે અને નીચેના ભાગને તેટલા જ અંતરે નીચે ખેંચવામાં આવે છે. તેમની વચ્ચેની જગ્યાને અપારદર્શક શીટ દ્વારા બંધ કરવામાં આવે છે. $\lambda = 500 \ nm$ તરંગલંબાઈ ધરાવતો બિંદુવત પ્રકાશ સ્ત્રોત લેન્સથી $2f$ અંતરે ઓપ્ટિકલ અક્ષ પર મૂકવામાં આવે છે. એક મોટો પડદો લેન્સના જમણી બાજુના મુખ્ય કેન્દ્રથી $L = 1 \ m$ અંતરે મૂકવામાં આવે છે. પડદા પરના વ્યતિકરણ શલાકાઓની આશરે સંખ્યા શોધો.

જો યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં એક સ્લિટની સામે $1.5$ વક્રીભવનાંક $(\mu)$ અને $2.5 \times 10^{-5} \, m$ જાડાઈ $(t)$ ધરાવતું પારદર્શક માધ્યમ મૂકવામાં આવે,તો વ્યતિકરણ ભાતમાં કેટલું સ્થાનાંતર થશે? સ્લિટો વચ્ચેનું અંતર $0.5 \, mm$ છે અને સ્લિટો તથા પડદા વચ્ચેનું અંતર $100 \, cm$ છે. (જવાબ $cm$ માં આપો)

જ્યારે $1.44$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી કાચની પ્લેટને વ્યતિકરણ પામતા કિરણોમાંથી એકના માર્ગમાં મૂકવામાં આવે છે, ત્યારે શલાકાઓ '$y$' અંતર જેટલી ખસે છે. જો આ પ્લેટને સમાન જાડાઈની પરંતુ $1.66$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી બીજી પ્લેટ વડે બદલવામાં આવે, તો શલાકાઓ કેટલા અંતરે ખસશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo