$2\, mV/cm$ નો પોટેન્શિયલ ગ્રેડિયન્ટ ધરાવતા પોટેન્શિયોમીટરનો ઉપયોગ $10\, \Omega$ ના અવરોધ પરનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત માપવા માટે થાય છે. જો નલ પોઈન્ટ મેળવવા માટે પોટેન્શિયોમીટરના તારની $50\, cm$ લંબાઈની જરૂર હોય,તો $10\, \Omega$ ના અવરોધમાંથી પસાર થતો પ્રવાહ ($mA$ માં) કેટલો હશે?

પોટેન્શિયોમીટરના પ્રયોગમાં, $L$ લંબાઈના પોટેન્શિયોમીટર વાયર પર એક કોષ માટે નલ પોઈન્ટ એક ચોક્કસ બિંદુએ મળે છે। જો કોષ અથવા ડ્રાઇવિંગ સ્ત્રોત બદલ્યા વગર પોટેન્શિયોમીટર વાયરની લંબાઈ વધારવામાં આવે, તો બેલેન્સિંગ લંબાઈ:

આપેલ આકૃતિમાં,$AB = 10 \, m$ લંબાઈનો પોટેન્શિયોમીટરનો પરિપથ છે. એકમ લંબાઈ દીઠ અવરોધ $0.1 \, \Omega/cm$ છે. $AB$ ની આજુબાજુ $6 \, V$ ની બેટરી અને $20 \, \Omega$ નો આંતરિક અવરોધ જોડાયેલ છે. આ પોટેન્શિયોમીટર દ્વારા માપી શકાય તેવું મહત્તમ emf ($V$ માં) કેટલું હશે?

પોટેન્શિયોમીટરના તારની લંબાઈ $l$ છે. $E$ emf ધરાવતો એક કોષ તારના ધન છેડાથી $\left(\frac{l}{3}\right)$ લંબાઈ પર સંતુલિત થાય છે. જો તારની લંબાઈમાં $\left(\frac{l}{2}\right)$ નો વધારો કરવામાં આવે,તો તે જ કોષ માટે સંતુલન બિંદુ કેટલા અંતરે મળશે? (પ્રાથમિક પરિપથમાં રહેલ કોષ આદર્શ છે અને પ્રાથમિક પરિપથમાં કોઈ શ્રેણી અવરોધ નથી.)

પોટેન્શિયોમીટર એ $EMF$ ના વિદ્યુત માપન માટેનું સચોટ અને બહુમુખી સાધન છે કારણ કે આ પદ્ધતિમાં સમાવિષ્ટ છે:

આકૃતિમાં $5 \text{ } \Omega$ અવરોધ અને $10 \text{ m}$ લંબાઈ ધરાવતો પોટેન્શિયોમીટરનો તાર $AB$ દર્શાવેલ છે. પ્રાથમિક પરિપથમાં બેટરીનું e.m.f. $5 \text{ V}$ છે અને બાહ્ય અવરોધ $45 \text{ } \Omega$ છે. જો ગૌણ પરિપથમાં રહેલા કોષનું e.m.f. $0.4 \text{ V}$ હોય, તો સંતુલન લંબાઈ $AP$ શોધો. (આંતરિક અવરોધ અવગણ્ય છે) ($\text{ m}$ માં)