એક ટ્રેન સ્થિર અવલોકનકાર તરફ ગતિ કરી રહી છે. નીચેનામાંથી કયો આલેખ સમય $t$ ના વિધેય તરીકે અવલોકનકાર દ્વારા પ્રાપ્ત થતી આવૃત્તિ $f$ ને શ્રેષ્ઠ રીતે દર્શાવે છે?

એક એન્જિનની સીટીની આવૃત્તિ $600 \, Hz$ છે અને તે $30 \, m/s$ ની ઝડપે સ્થિર અવલોકનકાર તરફ ગતિ કરી રહ્યું છે. અવલોકનકાર દ્વારા સંભળાતી આભાસી આવૃત્તિ .... $Hz$ હશે (ધ્વનિનો વેગ $= 330 \, m/s$).

એક ઉદગમ અને એક અવલોકનકાર જમીનની સાપેક્ષે $10\; m/s$ ના વેગથી એકબીજાથી દૂર જાય છે. જો અવલોકનકારને ઉદગમમાંથી આવતા અવાજની આવૃત્તિ $1950\; Hz$ જણાય,તો ઉદગમની વાસ્તવિક આવૃત્તિ .... $Hz$ છે (હવામાં અવાજનો વેગ = $340\; m/s$).

એક અવલોકનકાર સ્થિર ધ્વનિના સ્ત્રોત તરફ ધ્વનિના વેગના પાંચમા ભાગના વેગથી ગતિ કરે છે. આભાસી આવૃત્તિમાં થતો ટકાવારી ફેરફાર ..... $\%$ છે.

વિધાન $-1$: શ્રોતાની ગતિને કારણે,સ્થિર ઉદગમ દ્વારા ઉત્સર્જિત ધ્વનિ તરંગોની આવૃત્તિ (જે શ્રોતા દ્વારા પ્રાપ્ત થાય છે) પ્રભાવિત થાય છે.
વિધાન $-2$: ઉદગમની ગતિને કારણે,સ્થિર શ્રોતા દ્વારા પ્રાપ્ત થતા ધ્વનિ તરંગોની તરંગલંબાઈ (ઉદગમ દ્વારા ઉત્સર્જિત) પ્રભાવિત થાય છે.
વિધાન $-3$: જો શ્રોતા અને ઉદગમ બંને ગતિ કરતા હોય,તો અવલોકિત આવૃત્તિ ઉદગમની મૂળ આવૃત્તિ કરતા અલગ જ હોવી જોઈએ.
ઉપરોક્ત તમામ કિસ્સાઓ માટે ઉદગમ અથવા શ્રોતાની ગતિને હંમેશા તેમને જોડતી રેખા પર ગણો.

ધ્વનિના બે સ્ત્રોત $S_1$ અને $S_2$ સમાન આવૃત્તિ $660\, Hz$ ના ધ્વનિ તરંગો ઉત્પન્ન કરે છે. એક શ્રોતા સ્ત્રોત $S_1$ થી $S_2$ તરફ $u\, m/s$ ની અચળ ઝડપે ગતિ કરી રહ્યો છે અને તે $10\, \text{beats/s}$ સાંભળે છે. ધ્વનિનો વેગ $330\, m/s$ છે. તો, $u$ નું મૂલ્ય ... $m/s$ થાય.