$1.5$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પ્રિઝમ માટે લઘુત્તમ વિચલન કોણ એ પ્રિઝમ કોણ જેટલો છે. તો પ્રિઝમ કોણ .......$^o$ છે. (આપેલ છે: $\cos 41^o = 0.75$)

ત્રિકોણાકાર પ્રિઝમ માટે વિચલનકોણ $(\delta)$ અને આપાતકોણ $(i)$ વચ્ચેનો આલેખ કેવી રીતે દર્શાવવામાં આવે છે?

એક સમતલ ધ્રુવીભૂત વાદળી પ્રકાશનું કિરણ પ્રિઝમ પર એવી રીતે આપાત થાય છે કે પ્રિઝમની સપાટી પરથી કોઈ પરાવર્તન થતું નથી. નિર્ગમન કિરણનો વિચલન કોણ $\delta=60^{\circ}$ છે (જુઓ આકૃતિ-$1$). તે જ પ્રિઝમ માટે લાલ પ્રકાશનો લઘુત્તમ વિચલન કોણ $\delta_{\text{min}}=30^{\circ}$ છે (જુઓ આકૃતિ-$2$). વાદળી પ્રકાશ માટે પ્રિઝમના દ્રવ્યનો વક્રીભવનાંક $\sqrt{3}$ છે. નીચેનામાંથી કયું/કયા વિધાન(નો) સાચું/સાચા છે?
$(A)$ વાદળી પ્રકાશ આપાત સમતલમાં ધ્રુવીભૂત છે.
$(B)$ પ્રિઝમનો કોણ $60^{\circ}$ છે.
$(C)$ લાલ પ્રકાશ માટે પ્રિઝમના દ્રવ્યનો વક્રીભવનાંક $\sqrt{2}$ છે.
$(D)$ પ્રિઝમની બહાર નીકળતી સપાટી પર વાદળી પ્રકાશ માટે વક્રીભવન કોણ $60^{\circ}$ છે.

પ્રિઝમનો ખૂણો $5^o$ છે અને લાલ તથા જાંબલી રંગ માટે તેના વક્રીભવનાંક અનુક્રમે $1.5$ અને $1.6$ છે. પ્રિઝમ દ્વારા ઉત્પન્ન થતું કોણીય વિભાજન (angular dispersion) .....$^o$ છે.

જ્યારે સફેદ પ્રકાશને પ્રિઝમમાંથી પસાર કરવામાં આવે છે, ત્યારે કયો રંગ ન્યૂનતમ વિચલન દર્શાવે છે?

$9^{\circ}$ ના ખૂણા અને $1.4$ ના વક્રીભવનાંક ધરાવતા પાતળા કાચના પ્રિઝમને આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $1.6$ ના વક્રીભવનાંક ધરાવતા બીજા કાચના પ્રિઝમ સાથે જોડવામાં આવે છે. પ્રિઝમનું આ સંયોજન વિચલન વગરનું વિભાજન (dispersion without deviation) આપે છે. બીજા પ્રિઝમનો ખૂણો $(A)$ શોધો. ($^{\circ}$ માં)