$60^{\circ}$ ના પ્રિઝમ કોણ ધરાવતા પ્રિઝમની સપાટી પર પ્રકાશનું કિરણ કયા ખૂણે આપાત કરવું જોઈએ જેથી તે બીજી સપાટી પરથી માત્ર આંતરિક પરાવર્તન પામે? પ્રિઝમના દ્રવ્યનો વક્રીભવનાંક $1.524$ છે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
$(29.75^{\circ})$ કાચના પ્રિઝમ $ABC$ સાથે સંકળાયેલ આપાત, વક્રીભૂત અને નિર્ગમન કિરણો આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે.
પ્રિઝમનો કોણ, $A = 60^{\circ}$
પ્રિઝમનો વક્રીભવનાંક, $\mu = 1.524$
$i_1 = \text{આપાતકોણ}$
$r_1 = \text{વક્રીભૂતકોણ}$
$r_2 = \text{સપાટી } AC \text{ પર આપાતકોણ}$
$e = \text{નિર્ગમનકોણ} = 90^{\circ} \text{ (સ્પર્શક નિર્ગમન માટે)}$
સ્નેલના નિયમ મુજબ, સપાટી $AC$ માટે:
$\frac{\sin e}{\sin r_2} = \mu$
$\sin r_2 = \frac{1}{\mu} \times \sin 90^{\circ} = \frac{1}{1.524} \approx 0.6562$
$\therefore r_2 = \sin^{-1}(0.6562) \approx 41^{\circ}$
પ્રિઝમ દ્વારા વક્રીભવન માટે, $A = r_1 + r_2$
$\therefore r_1 = A - r_2 = 60^{\circ} - 41^{\circ} = 19^{\circ}$
પ્રથમ સપાટી પર સ્નેલના નિયમ મુજબ:
$\mu = \frac{\sin i_1}{\sin r_1}$
$\sin i_1 = \mu \sin r_1 = 1.524 \times \sin 19^{\circ} \approx 1.524 \times 0.3256 \approx 0.4962$
$\therefore i_1 = \sin^{-1}(0.4962) \approx 29.75^{\circ}$
આમ, આપાતકોણ $29.75^{\circ}$ છે.

Explore More

Similar Questions

$6^{\circ}$ ના વક્રીભૂત કોણ ધરાવતા નાના કોણવાળા પ્રિઝમની એક સપાટી પર પ્રકાશનું કિરણ $9.3^{\circ}$ ના ખૂણે આપાત થાય છે. જો પ્રકાશનું કિરણ બીજી સપાટીમાંથી લંબરૂપે બહાર નીકળતું હોય, તો પ્રિઝમના દ્રવ્યનો વક્રીભવનાંક કેટલો હશે?

જો $30^{\circ}$ પ્રિઝમ કોણ અને $\mu = \sqrt{2}$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પ્રિઝમની એક સપાટી પર ચાંદીનો ઢોળ ચડાવવામાં આવે,તો આપાત કિરણ પોતાનો મૂળ માર્ગ પાછો ફરે છે. આપાતકોણ .......$^{\circ}$ છે.

પ્રકાશનું એક કિરણ સમબાજુ કાચના પ્રિઝમના પ્રથમ ફલક પર '$i$' આપાતકોણે આપાત થાય છે. નિર્ગમન કિરણ પાસપાસેના ફલકને સ્પર્શીને પસાર થાય છે. પ્રિઝમનો વક્રીભવનાંક $\sqrt{2}$ છે. પ્રથમ ફલક પર આપાતકોણનું મૂલ્ય શોધો $(\sin 45^{\circ} = 1/\sqrt{2}, \sin 90^{\circ} = 1)$।

પાતળા પ્રિઝમ માટે,જો પ્રિઝમનો ખૂણો $4^{\circ}$ હોય અને વક્રીભવનાંક $1.6$ હોય,તો લઘુત્તમ વિચલન કોણ . . . . . . થશે. ($^{\circ}$ માં)

કાચના પ્રિઝમમાં કયા રંગની ઝડપ વધુ હોય છે? વાદળી કે પીળો?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo