ધ્વનિના સ્ત્રોતે કઈ ઝડપે ગતિ કરવી જોઈએ જેથી અવલોકનકારને આભાસી આવૃત્તિ મૂળ આવૃત્તિ કરતા અડધી જણાય?

  • A
    $V$/$2$
  • B
    2V
  • C
    $V$/$4$
  • D
    $V$

Explore More

Similar Questions

$288 \,Hz$ ની આવૃત્તિ ધરાવતો ધ્વનિ ઉત્સર્જિત કરતો સ્ત્રોત $100 \,cm$ લંબાઈની દોરી સાથે બાંધેલો છે અને તેને સમક્ષિતિજ સમતલમાં $20 \,rad/s$ ના કોણીય વેગથી ફેરવવામાં આવે છે। સ્ત્રોતથી $5 \,m$ ના અંતરે ઉભેલા અવલોકનકાર દ્વારા સાંભળવામાં આવતી આવૃત્તિઓની શ્રેણી ($Hz$ માં) કેટલી હશે? (હવામાં ધ્વનિની ઝડપ $= 340 \,m/s$)

એક અવલોકનકાર અને $120 \,Hz$ આવૃત્તિનો ધ્વનિ ઉત્સર્જિત કરતો ઉદગમ $X$-અક્ષ પર છે. અવલોકનકાર સ્થિર છે જ્યારે ધ્વનિનો ઉદગમ $x=3 \sin \omega t$ સમીકરણ મુજબ ગતિમાં છે (જ્યાં $x$ મીટરમાં અને $t$ સેકન્ડમાં છે). જો અવલોકનકાર દ્વારા અવલોકિત ધ્વનિની મહત્તમ અને ન્યૂનતમ આવૃત્તિઓ વચ્ચેનો તફાવત $22 \,Hz$ હોય,તો $\omega$ નું મૂલ્ય કેટલું હશે? (હવામાં ધ્વનિની ઝડપ $=330 \,ms^{-1}$)

વિધાન $-1$: શ્રોતાની ગતિને કારણે,સ્થિર ઉદગમ દ્વારા ઉત્સર્જિત ધ્વનિ તરંગોની આવૃત્તિ (જે શ્રોતા દ્વારા પ્રાપ્ત થાય છે) પ્રભાવિત થાય છે.
વિધાન $-2$: ઉદગમની ગતિને કારણે,સ્થિર શ્રોતા દ્વારા પ્રાપ્ત થતા ધ્વનિ તરંગોની તરંગલંબાઈ (ઉદગમ દ્વારા ઉત્સર્જિત) પ્રભાવિત થાય છે.
વિધાન $-3$: જો શ્રોતા અને ઉદગમ બંને ગતિ કરતા હોય,તો અવલોકિત આવૃત્તિ ઉદગમની મૂળ આવૃત્તિ કરતા અલગ જ હોવી જોઈએ.
ઉપરોક્ત તમામ કિસ્સાઓ માટે ઉદગમ અથવા શ્રોતાની ગતિને હંમેશા તેમને જોડતી રેખા પર ગણો.

બે કાર $7.2\, km/hr$ ની સમાન ઝડપે એકબીજાની નજીક આવી રહી છે. જ્યારે તેઓ એકબીજાને જુએ છે,ત્યારે બંને $676\, Hz$ ની આવૃત્તિ ધરાવતા હોર્ન વગાડે છે. દરેક ડ્રાઈવર દ્વારા સાંભળવામાં આવતી બીટ આવૃત્તિ $.....\, Hz$ હશે. [હવામાં ધ્વનિનો વેગ $340\, m/s$ છે.]

પ્લેટફોર્મ પર ઉભેલો એક માણસ અવલોકન કરે છે કે ટ્રેન દ્વારા વગાડવામાં આવતી સીટીના અવાજની આવૃત્તિમાં $140 \, Hz$ નો ઘટાડો થાય છે. જો હવામાં અવાજનો વેગ $330 \, m/s$ હોય અને ટ્રેનની ઝડપ $70 \, m/s$ હોય,તો સીટીની આવૃત્તિ .......... $Hz$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo