Difficult
ત્રણ ઉદાહરણો આપીને સમજાવો કે "શું પ્રક્રિયાના વેગ નિયમમાં સાંદ્રતા પદોના ઘાતાંક એ સંતુલિત રાસાયણિક પ્રક્રિયામાં તેમના તત્વયોગમિતીય સહગુણકો જેટલા જ હોય છે?"
(N/A) પ્રક્રિયાનો વેગ નિયમ પ્રાયોગિક રીતે નક્કી કરવામાં આવે છે અને તે હંમેશા સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણના તત્વયોગમિતીય સહગુણકોને અનુરૂપ હોતા નથી.
$1$. પ્રક્રિયા: $2 NO_{(g)} + O_{2(g)} \rightarrow 2 NO_{2(g)}$
વેગ $= k[NO]^2[O_2]^1$. અહીં,ઘાતાંક $(2, 1)$ એ તત્વયોગમિતીય સહગુણકો $(2, 1)$ સાથે મેળ ખાય છે.
$2$. પ્રક્રિયા: $CHCl_{3(g)} + Cl_{2(g)} \rightarrow CCl_{4(g)} + HCl_{(g)}$
વેગ $= k[CHCl_3]^1[Cl_2]^{1/2}$. અહીં,$[Cl_2]$ નો ઘાતાંક $1/2$ છે,જ્યારે તેનો તત્વયોગમિતીય સહગુણક $1$ છે. આમ,તે સમાન નથી.
$3$. પ્રક્રિયા: $CH_3COOC_2H_{5(l)} + H_2O_{(l)} \rightarrow CH_3COOH_{(aq)} + C_2H_5OH_{(aq)}$
વેગ $= k[CH_3COOC_2H_5]^1[H_2O]^0$. અહીં,$[H_2O]$ નો ઘાતાંક $0$ છે,જ્યારે તેનો તત્વયોગમિતીય સહગુણક $1$ છે. આમ,તે સમાન નથી.
નિષ્કર્ષ: વેગ નિયમમાં ઘાતાંક પ્રાયોગિક અવલોકન દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે અને તે હંમેશા સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણના તત્વયોગમિતીય સહગુણકો જેટલા હોતા નથી.
$1$. પ્રક્રિયા: $2 NO_{(g)} + O_{2(g)} \rightarrow 2 NO_{2(g)}$
વેગ $= k[NO]^2[O_2]^1$. અહીં,ઘાતાંક $(2, 1)$ એ તત્વયોગમિતીય સહગુણકો $(2, 1)$ સાથે મેળ ખાય છે.
$2$. પ્રક્રિયા: $CHCl_{3(g)} + Cl_{2(g)} \rightarrow CCl_{4(g)} + HCl_{(g)}$
વેગ $= k[CHCl_3]^1[Cl_2]^{1/2}$. અહીં,$[Cl_2]$ નો ઘાતાંક $1/2$ છે,જ્યારે તેનો તત્વયોગમિતીય સહગુણક $1$ છે. આમ,તે સમાન નથી.
$3$. પ્રક્રિયા: $CH_3COOC_2H_{5(l)} + H_2O_{(l)} \rightarrow CH_3COOH_{(aq)} + C_2H_5OH_{(aq)}$
વેગ $= k[CH_3COOC_2H_5]^1[H_2O]^0$. અહીં,$[H_2O]$ નો ઘાતાંક $0$ છે,જ્યારે તેનો તત્વયોગમિતીય સહગુણક $1$ છે. આમ,તે સમાન નથી.
નિષ્કર્ષ: વેગ નિયમમાં ઘાતાંક પ્રાયોગિક અવલોકન દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે અને તે હંમેશા સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણના તત્વયોગમિતીય સહગુણકો જેટલા હોતા નથી.
Explore More
Similar Questions
પ્રક્રિયા $2 \ NO + Br_2 \rightarrow 2 \ NOBr$ નીચે આપેલ ક્રિયાવિધિ દ્વારા થાય છે:
$NO + Br_2 \Leftrightarrow NOBr_2$ (ઝડપી)
$NOBr_2 + NO \rightarrow 2 \ NOBr$ (ધીમી)
પ્રક્રિયાનો કુલ ક્રમ $.....$ છે.
$NO + Br_2 \Leftrightarrow NOBr_2$ (ઝડપી)
$NOBr_2 + NO \rightarrow 2 \ NOBr$ (ધીમી)
પ્રક્રિયાનો કુલ ક્રમ $.....$ છે.
પ્રક્રિયા $A \to B$ માટે,જ્યારે $A$ ની સાંદ્રતા $1.5$ ગણી કરવામાં આવે ત્યારે પ્રક્રિયાનો વેગ $2.25$ ગણો વધે છે. તો પ્રક્રિયાનો ક્રમ શું છે?
Medium
View Solutionપ્રક્રિયા $X + Y \rightarrow$ નીપજો માટે નીચે મુજબનો ડેટા મેળવવામાં આવે છે.
$Expt.$ $[X]_0 / mol \ L^{-1}$ $[Y]_0 / mol \ L^{-1}$ $Rate / mol \ L^{-1} s^{-1}$ $1$ $0.25$ $0.25$ $1.0 \times 10^{-6}$ $2$ $0.50$ $0.25$ $4.0 \times 10^{-6}$ $3$ $0.25$ $0.50$ $8.0 \times 10^{-6}$
પ્રક્રિયાનો કુલ ક્રમ શું છે?
| $Expt.$ | $[X]_0 / mol \ L^{-1}$ | $[Y]_0 / mol \ L^{-1}$ | $Rate / mol \ L^{-1} s^{-1}$ |
| $1$ | $0.25$ | $0.25$ | $1.0 \times 10^{-6}$ |
| $2$ | $0.50$ | $0.25$ | $4.0 \times 10^{-6}$ |
| $3$ | $0.25$ | $0.50$ | $8.0 \times 10^{-6}$ |
પ્રક્રિયાનો કુલ ક્રમ શું છે?
MediumKVPY 2012
View Solutionદ્વિતીય ક્રમની પ્રક્રિયા માટે વેગ-અચળાંકનો એકમ ...... છે.
Easy
View Solutionપ્રાથમિક પ્રક્રિયા $M \rightarrow N$ માટે,$M$ ની સાંદ્રતા બમણી કરવાથી $M$ ના અદ્રશ્ય થવાનો દર $8$ ગણો વધે છે. $M$ ની સાપેક્ષમાં પ્રક્રિયાનો ક્રમ કેટલો છે?
MediumIIT 2014
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo