$0.05 \ M$ એસિટિક એસિડનું આયનીકરણ અંશ ગણો જો તેનું $p K_{ a }$ મૂલ્ય $4.74$ હોય. જ્યારે તેના દ્રાવણમાં $(a)$ $0.01 \ M$ $HCl$ અને $(b)$ $0.1 \ M$ $HCl$ હોય ત્યારે વિયોજન અંશ પર શું અસર થાય છે?

$c = 0.05 \ M$
$p K_{ a } = 4.74$
$p K_{ a } = -\log(K_{ a }) \implies K_{ a } = 10^{-4.74} = 1.82 \times 10^{-5}$
નિર્બળ એસિડ માટે,$\alpha = \sqrt{\frac{ K_{ a } }{ c }} = \sqrt{\frac{ 1.82 \times 10^{-5} }{ 0.05 }} = 1.908 \times 10^{-2}$
જ્યારે $HCl$ ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે $H^{+}$ આયનોની સાંદ્રતા વધે છે,જે સંતુલનને પાછળની દિશામાં ખસેડે છે (કોમન આયન અસર),આમ વિયોજન અંશ ઘટે છે.
કિસ્સો $(a)$: $0.01 \ M$ $HCl$ ઉમેરતા.
$K_{ a } = \frac{ [CH_{3}COO^{-}][H^{+}] }{ [CH_{3}COOH] } \approx \frac{ \alpha c \times 0.01 }{ c }$
$1.82 \times 10^{-5} = \alpha \times 0.01 \implies \alpha = 1.82 \times 10^{-3}$
કિસ્સો $(b)$: $0.1 \ M$ $HCl$ ઉમેરતા.
$1.82 \times 10^{-5} = \alpha \times 0.1 \implies \alpha = 1.82 \times 10^{-4}$