આપેલ કોષ્ટક પૂર્ણ કરો:

રોગ	કારણભૂત સજીવ	પ્રસરણનો માર્ગ
ડેન્ગ્યુ તાવ	$... (a) ...$	$... (b) ...$
$... (c) ...$	Vibrio cholerae	દૂષિત ખોરાક અને પાણી
$... (d) ...$	$HIV$	$... (e) ...$
સામાન્ય શરદી	વાયરસ	$... (f) ...$

કયો રોગ મચ્છરો દ્વારા ફેલાતો નથી?

આશરે સો વર્ષ પહેલાં,જ્યારે શીતળા (smallpox) નો રોગચાળો હતો,ત્યારે જે લોકો આ રોગમાંથી સાજા થયા હતા તેમને ફરીથી આ રોગ થવાની શક્યતા નહોતી. આમ,એકવાર રોગ થવો એ તે જ રોગના પછીના હુમલાઓને રોકવાનું એક સાધન હતું.
$(a)$ આવું શા માટે થાય છે? સમજાવો.
$(b)$ આપણે રોગપ્રતિકારક તંત્રને 'મૂર્ખ' બનાવી શકીએ છીએ. સ્પષ્ટ કરો.
$(c)$ રોગ નિવારણના આ સિદ્ધાંતનું નામ આપો.

તમારા નાના ભાઈએ કેટલાક મચ્છરોને કાપેલા ફળોના ટુકડાઓનો રસ પીતા જોયા,જોકે સામાન્ય જ્ઞાન એવું છે કે મચ્છરો મનુષ્યોનું લોહી ચૂસે છે. તમે તેને આ વર્તન વિશે કેવી રીતે સમજાવશો?

જો કોઈ વ્યક્તિને નીચે મુજબના ચેપ લાગે તો તેનામાં કયા લક્ષણો જોવા મળે છે?
$(i)$ ફેફસાંમાં ચેપ લાગે તો?
$(ii)$ જઠરમાં ચેપ લાગે તો?

નીચેના રોગો માટે જવાબદાર સજીવના નામ આપો:
$(i)$ કાલા-આઝાર (Kala-azar)
$(ii)$ સ્લીપિંગ સિકનેસ (Sleeping sickness)