આપેલ ત્રિકોણ $ABC$ ને સમરૂપ હોય તેવો એક ત્રિકોણ રચો,જેની બાજુઓ ત્રિકોણ $ABC$ ની અનુરૂપ બાજુઓ કરતાં $\frac{3}{4}$ ગણી હોય (એટલે કે,પ્રમાણ માપ $\frac{3}{4}$ હોય).

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આપેલ ત્રિકોણ $ABC$ માટે,આપણે એક એવો બીજો ત્રિકોણ રચવાનો છે જેની બાજુઓ ત્રિકોણ $ABC$ ની અનુરૂપ બાજુઓ કરતાં $\frac{3}{4}$ ગણી હોય.
રચનાના પગલાં:
$1.$ શિરોબિંદુ $A$ ની વિરુદ્ધ બાજુએ $BC$ સાથે લઘુકોણ બનાવતું કિરણ $BX$ દોરો.
$2.$ $BX$ પર $4$ ($\frac{3}{4}$ માં $3$ અને $4$ માંથી મોટી સંખ્યા) બિંદુઓ $B_1, B_2, B_3$ અને $B_4$ એવા લો કે જેથી $BB_1 = B_1B_2 = B_2B_3 = B_3B_4$ થાય.
$3.$ $B_4C$ ને જોડો અને $B_3$ માંથી (ત્રીજું બિંદુ,કારણ કે $\frac{3}{4}$ માં $3$ અને $4$ માંથી નાની સંખ્યા $3$ છે) $B_4C$ ને સમાંતર રેખા દોરો જે $BC$ ને $C'$ માં છેદે.
$4.$ $C'$ માંથી $CA$ ને સમાંતર રેખા દોરો જે $BA$ ને $A'$ માં છેદે.
આમ,$\Delta A'BC'$ એ માંગેલ ત્રિકોણ છે.
ચાલો હવે જોઈએ કે આ રચના કેવી રીતે માંગેલ ત્રિકોણ આપે છે.
$B_3C' \parallel B_4C$ હોવાથી,પાયાના સપ્રમાણતાના પ્રમેય મુજબ,$\frac{BC'}{C'C} = \frac{BB_3}{B_3B_4} = \frac{3}{1}$ થાય.
તેથી,$\frac{BC}{BC'} = \frac{BC' + C'C}{BC'} = 1 + \frac{C'C}{BC'} = 1 + \frac{1}{3} = \frac{4}{3}$,એટલે કે $\frac{BC'}{BC} = \frac{3}{4}$ થાય.
વળી,$C'A' \parallel CA$ હોવાથી,$\Delta A'BC' \sim \Delta ABC$ થાય.
તેથી,$\frac{A'B}{AB} = \frac{A'C'}{AC} = \frac{BC'}{BC} = \frac{3}{4}$.

Explore More

Similar Questions

આ રચનાનું સમર્થન (Justification) પણ આપો:
$5\, cm$,$6\, cm$ અને $7\, cm$ બાજુઓવાળો એક ત્રિકોણ રચો અને ત્યારબાદ બીજો એવો ત્રિકોણ રચો જેની બાજુઓ પ્રથમ ત્રિકોણની અનુરૂપ બાજુઓ કરતાં $\frac{7}{5}$ ગણી હોય.

Difficult
View Solution

આપેલ ત્રિકોણ $ABC$ ને સમરૂપ હોય તેવો એક ત્રિકોણ રચો,જેની બાજુઓ ત્રિકોણ $ABC$ ની અનુરૂપ બાજુઓ કરતાં $\frac{5}{3}$ ગણી હોય (એટલે કે,પ્રમાણ માપ $\frac{5}{3}$ હોય).

રચનાનું સમર્થન પણ આપો:
$6 \, cm$ ત્રિજ્યાવાળું એક વર્તુળ દોરો. તેના કેન્દ્રથી $10 \, cm$ દૂર આવેલા એક બિંદુમાંથી વર્તુળના સ્પર્શકોની જોડીની રચના કરો અને તેમની લંબાઈ માપો.

$3 \, cm$ ત્રિજ્યાવાળું એક વર્તુળ દોરો. તેના એક વ્યાસને બંને બાજુ લંબાવો અને તેના પર કેન્દ્રથી $7 \, cm$ દૂર બે બિંદુઓ $P$ અને $Q$ લો. આ બે બિંદુઓ $P$ અને $Q$ માંથી વર્તુળના સ્પર્શકો દોરો. આ રચનાની યથાર્થતા પણ આપો.

$8 \, cm$ લંબાઈનો રેખાખંડ $AB$ દોરો. $A$ ને કેન્દ્ર લઈને $4 \, cm$ ત્રિજ્યાનું વર્તુળ દોરો અને $B$ ને કેન્દ્ર લઈને $3 \, cm$ ત્રિજ્યાનું બીજું વર્તુળ દોરો. દરેક વર્તુળ માટે બીજા વર્તુળના કેન્દ્રમાંથી સ્પર્શકોની રચના કરો. આ રચનાની યથાર્થતા પણ આપો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo