પૃથ્વીના 'ગુરુત્વાકર્ષણ પ્રવેગ' (acceleration due to gravity) ની વ્યાખ્યા આપો. શું મુક્ત પતન કરતા પદાર્થમાં ઉત્પન્ન થતો પ્રવેગ પદાર્થના દળ પર આધાર રાખે છે? તમારા જવાબને ગાણિતિક રીતે સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પૃથ્વીના ગુરુત્વાકર્ષણ બળને કારણે પૃથ્વીની સપાટી તરફ મુક્ત પતન કરતા પદાર્થમાં ઉદ્ભવતા સમાન પ્રવેગને ગુરુત્વાકર્ષણ પ્રવેગ કહે છે.
ના,મુક્ત પતન કરતા પદાર્થમાં ઉત્પન્ન થતો પ્રવેગ પદાર્થના દળ પર આધાર રાખતો નથી.
ન્યૂટનના ગતિના બીજા નિયમ મુજબ,$m$ દળ ધરાવતા પદાર્થ પર લાગતું બળ $F$ નીચે મુજબ છે:
$F = m \times g$ --- $(1)$
ન્યૂટનના સાર્વત્રિક ગુરુત્વાકર્ષણના નિયમ મુજબ,પૃથ્વી (દળ $M$) અને પદાર્થ (દળ $m$) વચ્ચે $R$ (પૃથ્વીની ત્રિજ્યા) અંતરે લાગતું ગુરુત્વાકર્ષણ બળ:
$F = \frac{G M m}{R^2}$ --- $(2)$
સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ ને સરખાવતા:
$m \times g = \frac{G M m}{R^2}$
બંને બાજુ $m$ વડે ભાગતા:
$g = \frac{G M}{R^2}$
અહીં,$G$ એ સાર્વત્રિક ગુરુત્વાકર્ષણ અચળાંક છે,$M$ એ પૃથ્વીનું દળ છે અને $R$ એ પૃથ્વીની ત્રિજ્યા છે. $g$ ના સૂત્રમાં પદાર્થનું દળ $(m)$ આવતું ન હોવાથી,તે સાબિત થાય છે કે ગુરુત્વાકર્ષણ પ્રવેગ પદાર્થના દળથી સ્વતંત્ર છે.

Explore More

Similar Questions

પદાર્થની ગતિ સાથે સંકળાયેલા પરિબળો છે: બળ,વેગ,પ્રવેગ અને વેગમાન. આ ચાર પરિબળોમાંથી કયું પરિબળ મુક્ત પતન કરતા તમામ પદાર્થો—ભલે તે મોટા હોય કે નાના—માટે અચળ રહે છે?

એક પદાર્થનું પૃથ્વીની સપાટી પર વજન $63 \, N$ છે. પૃથ્વીની ત્રિજ્યા કરતાં અડધી ઊંચાઈએ પૃથ્વી દ્વારા તેના પર લાગતું ગુરુત્વાકર્ષણ બળ કેટલું હશે? (આપેલ છે: પૃથ્વીનું દળ $= 6 \times 10^{24} \, kg$ અને પૃથ્વીની ત્રિજ્યા $= 6.4 \times 10^{6} \, m$)

ચંદ્રની સપાટી પર $80\, kg$ વજન ધરાવતા માણસનું વજન શોધો. પૃથ્વી અને ચંદ્ર પર તેનું દળ કેટલું હશે? $(g_{e} = 9.8\, m s^{-2}, g_{m} = 1.63\, m s^{-2})$

ગુરુત્વાકર્ષણનો સાર્વત્રિક નિયમ જણાવો. જો બે પદાર્થો વચ્ચેનું અંતર ત્રણ ગણું કરવામાં આવે,તો તેમની વચ્ચે લાગતું બળ કેવી રીતે પ્રભાવિત થાય છે?

વિષુવવૃત્ત કરતા ધ્રુવો પર પદાર્થનું વજન શા માટે વધારે હોય છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo