નીચેના પદોની વ્યાખ્યા આપો:
$1$. લિગેન્ડ્સ (Ligands)
$2$. સવર્ગ આંક (Coordination number)

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) લિગેન્ડ્સ: સવર્ગ સ્પીસીઝમાં મધ્યસ્થ પરમાણુ/આયન સાથે જોડાયેલા આયનો અથવા અણુઓને લિગેન્ડ્સ કહેવામાં આવે છે. આ $Cl^{-}$ જેવા સાદા આયનો,$H_{2}O$ અથવા $NH_{3}$ જેવા નાના અણુઓ,$H_{2}NCH_{2}CH_{2}NH_{2}$ અથવા $N(CH_{2}CH_{2}NH_{2})_{3}$ જેવા મોટા અણુઓ અથવા પ્રોટીન જેવા મેક્રોમોલેક્યુલ્સ પણ હોઈ શકે છે. લિગેન્ડ્સ ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ દાતા છે અને તેથી તેમને લુઈસ બેઇઝ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
સવર્ગ આંક $(CN)$: સંકીર્ણ સંયોજનમાં ધાતુ આયનનો સવર્ગ આંક એટલે તે ધાતુ સાથે સીધા જોડાયેલા લિગેન્ડ દાતા પરમાણુઓની સંખ્યા. સવર્ગ આંક લિગેન્ડની દંતિયતા (denticity) પર આધાર રાખે છે. ઉદાહરણ તરીકે,$[PtCl_{6}]^{2-}$ અને $[Ni(NH_{3})_{4}]^{2+}$ સંકીર્ણોમાં,$Pt$ અને $Ni$ ના સવર્ગ આંક અનુક્રમે $6$ અને $4$ છે. તેવી જ રીતે,$[Fe(C_{2}O_{4})_{3}]^{3-}$ અને $[Co(en)_{3}]^{3+}$ સંકીર્ણ આયનોમાં,$Fe$ અને $Co$ બંનેનો સવર્ગ આંક $6$ છે કારણ કે $C_{2}O_{4}^{2-}$ અને $en$ (ઈથેન-$1,2$-ડાયએમાઈન) દ્વિદંતીય લિગેન્ડ છે. સવર્ગ આંક માત્ર લિગેન્ડ અને મધ્યસ્થ ધાતુ આયન વચ્ચે બનતા સિગ્મા બંધોની સંખ્યા દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.

Explore More

Similar Questions

જો કોઈ કોઓર્ડિનેશન સંકીર્ણ (coordination complex) ને વધારાના સિલ્વર નાઈટ્રેટ દ્રાવણ સાથે પ્રક્રિયા કરાવતા $2 \ moles$ $AgCl$ બનાવે,તો તેમાં આયનીય $Cl^{-}$ આયનોના મોલની સંખ્યા કેટલી હશે?

$CoCl_3 \cdot X \ NH_3$ ના $1 \ M$ દ્રાવણમાં જ્યારે $AgNO_3$ નું દ્રાવણ વધુ પ્રમાણમાં ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે $1 \ mole \ AgCl$ બને છે. '$X$' નું મૂલ્ય શું છે?

નીચેનામાંથી ટેટ્રાડેન્ટેટ લિગાન્ડ ઓળખો.

સંકીર્ણ આયનમાં મધ્યસ્થ ધાતુ પરમાણુ સાથે જોડાયેલા તટસ્થ અણુઓ અથવા ઋણ સમૂહોની સંખ્યાને શું કહેવામાં આવે છે?

નીચેનામાંથી કયા સવર્ગ સંયોજનમાં તટસ્થ લિગેન્ડ છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo