બાષ્પશીલ દ્રાવ્ય અને બાષ્પશીલ દ્રાવક ધરાવતા દ્રાવણ માટે કુલ દબાણ અને મોલ અંશ વચ્ચેનો સંબંધ દર્શાવતું સમીકરણ તારવો અને આલેખ દોરીને સમજાવો.

(N/A) ધારો કે દ્વિઅંગી બાષ્પશીલ દ્રાવણમાં ઘટક $1$ અને ઘટક $2$ હાજર છે. તેમના મોલ અંશ $X_{1}$ અને $X_{2}$ છે અને તેમનું બાષ્પ દબાણ અનુક્રમે $P_{1}$ અને $P_{2}$ છે.
રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ,બાષ્પશીલ પ્રવાહીઓના દ્રાવણ માટે,દરેક ઘટકનું આંશિક બાષ્પ દબાણ દ્રાવણમાં રહેલા તેના મોલ અંશના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે.
ઘટક $1$ માટે: $P_{1} = P_{1}^{0} X_{1}$,જ્યાં $P_{1}^{0}$ એ શુદ્ધ ઘટક $1$ નું બાષ્પ દબાણ છે.
ઘટક $2$ માટે: $P_{2} = P_{2}^{0} X_{2}$,જ્યાં $P_{2}^{0}$ એ શુદ્ધ ઘટક $2$ નું બાષ્પ દબાણ છે.
ડાલ્ટનના આંશિક દબાણના નિયમ મુજબ,કુલ દબાણ $P_{\text{total}}$ એ આંશિક દબાણોનો સરવાળો છે:
$P_{\text{total}} = P_{1} + P_{2} = P_{1}^{0} X_{1} + P_{2}^{0} X_{2}$.
$X_{1} + X_{2} = 1$ હોવાથી,$X_{1} = 1 - X_{2}$ થાય.
આ કિંમત મૂકતા:
$P_{\text{total}} = P_{1}^{0} (1 - X_{2}) + P_{2}^{0} X_{2} = P_{1}^{0} + (P_{2}^{0} - P_{1}^{0}) X_{2}$.
નિષ્કર્ષ:
$(i)$ $P_{\text{total}}$ એ કોઈપણ એક ઘટકના મોલ અંશ સાથે રેખીય રીતે સંબંધિત છે.
$(ii)$ $P_{\text{total}}$ વિરુદ્ધ $X_{2}$ નો આલેખ એક સીધી રેખા છે.
$(iii)$ $P_{\text{total}}$ એ $P_{1}^{0}$ અને $P_{2}^{0}$ ની વચ્ચે $X_{2}$ સાથે રેખીય રીતે બદલાય છે.