પ્રક્રિયા $2H_{2(g)} + CO_{(g)} \rightleftharpoons CH_3OH_{(g)}$ ના સંતુલન પર નીચેનાની અસર સમજાવો:
$(a)$ $H_2$ ઉમેરતા
$(b)$ $CH_3OH$ ઉમેરતા
$(c)$ $CO$ દૂર કરતા
$(d)$ $CH_3OH$ દૂર કરતા

(N/A) આપેલ પ્રક્રિયા: $2H_{2(g)} + CO_{(g)} \rightleftharpoons CH_3OH_{(g)}$ છે.
$(a)$ $H_2$ ઉમેરતા: $H_2$ પ્રક્રિયક છે. લે-શાતેલિયરના સિદ્ધાંત મુજબ,પ્રક્રિયક ઉમેરવાથી સંતુલન પુરોગામી દિશામાં ખસે છે જેથી $CH_3OH$ નું ઉત્પાદન વધે છે.
$(b)$ $CH_3OH$ ઉમેરતા: $CH_3OH$ નીપજ છે. નીપજ ઉમેરવાથી સંતુલન પ્રતિગામી દિશામાં ખસે છે.
$(c)$ $CO$ દૂર કરતા: $CO$ પ્રક્રિયક છે. પ્રક્રિયક દૂર કરવાથી સંતુલન પ્રતિગામી દિશામાં ખસે છે,જેથી $CH_3OH$ નું પ્રમાણ ઘટે છે.
$(d)$ $CH_3OH$ દૂર કરતા: $CH_3OH$ નીપજ છે. નીપજ દૂર કરવાથી સંતુલન પુરોગામી દિશામાં ખસે છે જેથી વધુ $CH_3OH$ બને છે.