ફેરાડેના તે પ્રયોગની ચર્ચા કરો જે દર્શાવે છે કે વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણ માટે સાપેક્ષ ગતિ એ અનિવાર્ય શરત નથી.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આકૃતિમાં બે ગૂંચળા $C_{1}$ અને $C_{2}$ સ્થિર રાખેલા દર્શાવ્યા છે. ગૂંચળું $C_{1}$ ગેલ્વેનોમીટર $G$ સાથે જોડાયેલું છે,જ્યારે બીજું ગૂંચળું $C_{2}$ એક ટેપિંગ કી $K$ દ્વારા બેટરી સાથે જોડાયેલું છે.
એવું જોવા મળે છે કે જ્યારે ટેપિંગ કી $K$ દબાવવામાં આવે છે ત્યારે ગેલ્વેનોમીટરમાં ક્ષણિક આવર્તન જોવા મળે છે. ગેલ્વેનોમીટરનો કાંટો તરત જ શૂન્ય પર પાછો આવે છે. જો કીને સતત દબાવી રાખવામાં આવે,તો ગેલ્વેનોમીટરમાં કોઈ આવર્તન જોવા મળતું નથી.
જ્યારે કી છોડવામાં આવે છે,ત્યારે ફરીથી ક્ષણિક આવર્તન જોવા મળે છે,પરંતુ વિરુદ્ધ દિશામાં. એવું પણ જોવા મળે છે કે જ્યારે ગૂંચળાઓની અક્ષ પર લોખંડનો સળિયો દાખલ કરવામાં આવે છે ત્યારે આવર્તન નોંધપાત્ર રીતે વધે છે.
આમ,આ પ્રયોગ પરથી નિષ્કર્ષ કાઢી શકાય છે કે પ્રેરિત પ્રવાહ માટે સાપેક્ષ ગતિ એ અનિવાર્ય શરત નથી.

Explore More

Similar Questions

$\frac{10}{\sqrt{\pi}}\,cm$ ત્રિજ્યા ધરાવતો એક વાહક લૂપ $0.5\,T$ ના સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રને લંબ રૂપે મૂકવામાં આવે છે. ચુંબકીય ક્ષેત્ર $0.5\,s$ માં અચળ દરે ઘટીને $zero$ થાય છે. $0.25\,s$ સમયે વર્તુળાકાર લૂપમાં ઉદ્ભવતું પ્રેરિત emf કેટલું હશે?

$180$ આંટા અને $4 \text{ cm}$ વ્યાસ ધરાવતી $10 \Omega$ ની કોઈલને સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં એવી રીતે મૂકવામાં આવે છે કે જેથી કોઈલના આડછેદમાંથી પસાર થતું ચુંબકીય ફ્લક્સ મહત્તમ હોય. જ્યારે ક્ષેત્રને અચાનક દૂર કરવામાં આવે છે, ત્યારે કોઈલ સાથે જોડાયેલા $618 \Omega$ ના ગેલ્વેનોમીટરમાંથી $360 \mu \text{C}$ નો વિદ્યુતભાર વહે છે. ચુંબકીય ક્ષેત્ર શોધો. ($\text{ T}$ માં)

એક ચુંબકને સ્થિર ગૂંચળા તરફ $V$ ઝડપથી ગતિ કરાવવામાં આવે છે. ગૂંચળામાં ઉદ્ભવતું પ્રેરિત e.m.f. $e$ છે. જો ચુંબક અને ગૂંચળું એકબીજાથી દૂર જાય અને દરેક $V$ ઝડપથી ગતિ કરતા હોય,તો ગૂંચળામાં ઉદ્ભવતું પ્રેરિત e.m.f. કેટલું હશે?

$20$ આંટા અને $25 \, cm^2$ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ ધરાવતી એક લંબચોરસ કોઈલનો અવરોધ $100 \, \Omega$ છે. જો કોઈલના સમતલને લંબ ચુંબકીય ક્ષેત્ર $1000 \, T/s$ ના દરે બદલાતું હોય,તો કોઈલમાં વહેતો પ્રવાહ $....... \, A$ છે.

વર્તુળાકાર આકારના એક લવચીક વાયર લૂપની ત્રિજ્યા સમય સાથે રેખીય રીતે વધે છે. લૂપના સમતલને લંબ એક ચુંબકીય ક્ષેત્ર છે જેનું મૂલ્ય લૂપના કેન્દ્રથી અંતરના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં છે,એટલે કે $B(r) \propto \frac{1}{r}$. emf $E$ સમય સાથે કેવી રીતે બદલાય છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo