એક પદાર્થ માટે વેગ-સમયનો આલેખ દોરો જે $u$ જેટલા પ્રારંભિક વેગથી $a$ જેટલા અચળ પ્રવેગ સાથે $t$ સમય માટે ગતિ શરૂ કરે છે. આ આલેખનો ઉપયોગ કરીને $t$ સમયમાં કપાયેલ અંતર $S$ માટેનું સૂત્ર તારવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) અચળ પ્રવેગ $a$ અને પ્રારંભિક વેગ $u$ સાથે ગતિ કરતા પદાર્થ માટે વેગ-સમયનો આલેખ આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે.
પદાર્થ દ્વારા $t$ સમયમાં કપાયેલ અંતર $S$ એ વેગ-સમયના આલેખની નીચે ઘેરાયેલા ક્ષેત્રફળ જેટલું હોય છે.
આલેખની નીચેનું કુલ ક્ષેત્રફળ એ લંબચોરસ $OACD$ નું ક્ષેત્રફળ અને તેની ઉપર આવેલા ત્રિકોણ $ABC$ ના ક્ષેત્રફળનો સરવાળો છે.
લંબચોરસ $OACD$ નું ક્ષેત્રફળ: $\text{ક્ષેત્રફળ} = \text{લંબાઈ} \times \text{પહોળાઈ} = t \times u = ut$.
ત્રિકોણ $ABC$ નું ક્ષેત્રફળ: $\text{ક્ષેત્રફળ} = \frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{વેધ} = \frac{1}{2} \times t \times (v - u)$.
કુલ અંતર $S$ એ આ ક્ષેત્રફળોનો સરવાળો હોવાથી:
$S = ut + \frac{1}{2} \times t \times (v - u)$ $....(1)$
ગતિના પ્રથમ સમીકરણ પરથી,આપણે જાણીએ છીએ કે $v = u + at$,જેનો અર્થ છે કે $v - u = at$.
સમીકરણ $(1)$ માં $(v - u) = at$ મૂકતા,આપણને મળે છે:
$S = ut + \frac{1}{2} \times t \times (at)$
$S = ut + \frac{1}{2}at^{2}$

Explore More

Similar Questions

શું જ્યારે કાપેલું અંતર શૂન્ય ન હોય ત્યારે કણનું સ્થાનાંતર શૂન્ય હોઈ શકે?

એક જ જગ્યાએથી શરૂ કરીને સીધા રસ્તા પર એક જ દિશામાં ગતિ કરતી કાર $A$ અને $B$ નો $v-t$ આલેખ દર્શાવેલ છે. ગણતરી કરો:
$(i)$ $0$ અને $8\, s$ ની વચ્ચે કાર $A$ નો પ્રવેગ.
$(ii)$ $2\, s$ અને $4\, s$ ની વચ્ચે કાર $B$ નો પ્રવેગ.
$(iii)$ કયા સમયે બંને કારનો વેગ સમાન છે?
$(iv)$ $8\, s$ પછી કઈ કાર આગળ છે અને કેટલા અંતરે?

નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો:
$(i)$ મુક્ત પતન કરતા પથ્થર દ્વારા દર્શાવવામાં આવતી ગતિનો પ્રકાર જણાવો.
$(ii)$ જ્યારે પથ્થરને શિરોલંબ ઉપરની તરફ ફેંકવામાં આવે છે,ત્યારે તેનો વેગ સતત ઘટે છે. શા માટે?
$(iii)$ એવી ગતિનું ઉદાહરણ આપો જેમાં સરેરાશ વેગ શૂન્ય હોય,પરંતુ સરેરાશ ઝડપ શૂન્ય ન હોય.

એક પદયાત્રી $700\, m$ ઉત્તર,$300\, m$ પૂર્વ,$400\, m$ ઉત્તર,$600\, m$ પશ્ચિમ,$1200\, m$ દક્ષિણ,$300\, m$ પૂર્વ અને અંતે $100\, m$ ઉત્તર દિશામાં ચાલે છે. પદયાત્રીના ગતિપથની આકૃતિ દોરો. તેણે કેટલું અંતર કાપ્યું? તેનું સ્થાનાંતર કેટલું હતું?

Difficult
View Solution

અલી,શાળાએ જતી વખતે તેની મુસાફરીની સરેરાશ ઝડપ $20 \, km \, h^{-1}$ ગણે છે. તે જ રસ્તે પરત ફરતી વખતે ટ્રાફિક ઓછો હોવાથી સરેરાશ ઝડપ $30 \, km \, h^{-1}$ છે. અલીની સમગ્ર મુસાફરી માટે સરેરાશ ઝડપ કેટલી હશે?

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo