રાસાયણિક પ્રક્રિયા સાથે સંબંધિત એન્થાલ્પીમાં થતો ફેરફાર સમજાવો.
રાસાયણિક પ્રક્રિયામાં,પ્રક્રિયકોનું નીપજોમાં રૂપાંતર થાય છે,જે આ રીતે દર્શાવવામાં આવે છે: $\text{Reactants} \rightarrow \text{Products}$.
પ્રક્રિયા સાથે સંકળાયેલ એન્થાલ્પીના ફેરફારને પ્રક્રિયા એન્થાલ્પી કહેવામાં આવે છે. રાસાયણિક પ્રક્રિયાના એન્થાલ્પી ફેરફારને $\Delta_{r} H$ સંજ્ઞા દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
$\Delta_{r} H = (\sum \text{Enthalpies of products}) - (\sum \text{Enthalpies of reactants}) = \sum a_{i} H_{\text{products}} - \sum b_{i} H_{\text{reactants}}$
અહીં,$\sum$ સંજ્ઞા સરવાળા માટે વપરાય છે અને $a_{i}$ તથા $b_{i}$ એ સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણમાં અનુક્રમે નીપજો અને પ્રક્રિયકોના તત્વયોગમિતીય સહગુણકો છે.
ઉદાહરણ તરીકે,પ્રક્રિયા: $CH_{4(g)} + 2O_{2(g)} \rightarrow CO_{2(g)} + 2H_{2}O_{(l)}$ માટે
$\Delta_{r} H = [H_{m}(CO_{2}, g) + 2H_{m}(H_{2}O, l)] - [H_{m}(CH_{4}, g) + 2H_{m}(O_{2}, g)]$
જ્યાં $H_{m}$ એ મોલર એન્થાલ્પી છે.
પ્રક્રિયા સાથે સંકળાયેલ એન્થાલ્પીના ફેરફારને પ્રક્રિયા એન્થાલ્પી કહેવામાં આવે છે. રાસાયણિક પ્રક્રિયાના એન્થાલ્પી ફેરફારને $\Delta_{r} H$ સંજ્ઞા દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
$\Delta_{r} H = (\sum \text{Enthalpies of products}) - (\sum \text{Enthalpies of reactants}) = \sum a_{i} H_{\text{products}} - \sum b_{i} H_{\text{reactants}}$
અહીં,$\sum$ સંજ્ઞા સરવાળા માટે વપરાય છે અને $a_{i}$ તથા $b_{i}$ એ સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણમાં અનુક્રમે નીપજો અને પ્રક્રિયકોના તત્વયોગમિતીય સહગુણકો છે.
ઉદાહરણ તરીકે,પ્રક્રિયા: $CH_{4(g)} + 2O_{2(g)} \rightarrow CO_{2(g)} + 2H_{2}O_{(l)}$ માટે
$\Delta_{r} H = [H_{m}(CO_{2}, g) + 2H_{m}(H_{2}O, l)] - [H_{m}(CH_{4}, g) + 2H_{m}(O_{2}, g)]$
જ્યાં $H_{m}$ એ મોલર એન્થાલ્પી છે.
Explore More
Similar Questions
નીચે આપેલા ડેટા પરથી ઇથિલીન $(C_2H_4)$ ની સર્જન એન્થાલ્પીની ગણતરી કરો:
$(I)$ $C_{\text{(graphite)}} + O_{2(g)} \longrightarrow CO_{2(g)}$; $\Delta H = -393.5 \ kJ$
$(II)$ $H_{2(g)} + \frac{1}{2} O_{2(g)} \longrightarrow H_2O_{(l)}$; $\Delta U = -256.2 \ kJ$
$(III)$ $C_2H_{4(g)} + 3 O_{2(g)} \longrightarrow 2 CO_{2(g)} + 2 H_2O_{(l)}$; $\Delta H = -1410.8 \ kJ$ ($kJ$ માં)
$(I)$ $C_{\text{(graphite)}} + O_{2(g)} \longrightarrow CO_{2(g)}$; $\Delta H = -393.5 \ kJ$
$(II)$ $H_{2(g)} + \frac{1}{2} O_{2(g)} \longrightarrow H_2O_{(l)}$; $\Delta U = -256.2 \ kJ$
$(III)$ $C_2H_{4(g)} + 3 O_{2(g)} \longrightarrow 2 CO_{2(g)} + 2 H_2O_{(l)}$; $\Delta H = -1410.8 \ kJ$ ($kJ$ માં)
DifficultAP EAMCET 2007
View Solution$CO_{2(g)}$ અને $CaO_{(s)}$ ના નિર્માણની એન્થાલ્પી અનુક્રમે $-94.0 \, kJ$ અને $-152 \, kJ$ છે. પ્રક્રિયા $CaCO_{3(s)} \rightarrow CaO_{(s)} + CO_{2(g)}$ માટે એન્થાલ્પી ફેરફાર $42 \, kJ$ છે. તો $CaCO_{3(s)}$ ના નિર્માણની એન્થાલ્પી ............... $kJ$ છે.
Medium
View Solutionજો $25 \, ^oC$ તાપમાને તટસ્થીકરણની ઉષ્મા $-13.7 \, KCal$ હોય અને $\Delta H_f^o (H_2O) = -68 \, KCal$ હોય,તો $OH^{-}$ ની પ્રમાણિત સર્જન એન્થાલ્પી .....$KCal$ થશે. ($.3$ માં)
Medium
View Solutionથર્મોકેમિકલ સમીકરણોના આધારે:
$H_{2}O_{(g)} + C_{(s)} \to CO_{(g)} + H_{2(g)} \quad \Delta H = 131 \ kJ$
$CO_{(g)} + \frac{1}{2} O_{2(g)} \to CO_{2(g)} \quad \Delta H = -282 \ kJ$
$H_{2(g)} + \frac{1}{2} O_{2(g)} \to H_{2}O_{(g)} \quad \Delta H = -242 \ kJ$
$C_{(s)} + O_{2(g)} \to CO_{2(g)} \quad \Delta H = X \ kJ$
$X$ નું મૂલ્ય $.... \ kJ$ થશે.
$H_{2}O_{(g)} + C_{(s)} \to CO_{(g)} + H_{2(g)} \quad \Delta H = 131 \ kJ$
$CO_{(g)} + \frac{1}{2} O_{2(g)} \to CO_{2(g)} \quad \Delta H = -282 \ kJ$
$H_{2(g)} + \frac{1}{2} O_{2(g)} \to H_{2}O_{(g)} \quad \Delta H = -242 \ kJ$
$C_{(s)} + O_{2(g)} \to CO_{2(g)} \quad \Delta H = X \ kJ$
$X$ નું મૂલ્ય $.... \ kJ$ થશે.
Medium
View Solution$1 \ mol$ $C_2H_5OH_{(l)}$ ને ઓક્સિજનમાં સંપૂર્ણપણે બાળતા $CO_{2(g)}$ અને $H_2O_{(l)}$ બને છે. $C_2H_5OH_{(l)}, CO_{2(g)}$ અને $H_2O_{(l)}$ ની પ્રમાણિત સર્જન એન્થાલ્પી $\Delta_fH^{\ominus}$ અનુક્રમે $x, y, z \ kJ \ mol^{-1}$ છે. આ પ્રક્રિયા માટે $\Delta_rH^{\ominus}$ ($kJ \ mol^{-1}$ માં) કેટલું થશે?
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo