કીલેટિંગ અસર અથવા કીલેશન (Chelation) સમજાવો.
(N/A) જ્યારે કોઈ પોલીડેન્ટેટ લિગેન્ડ ધાતુ આયન સાથે જોડાઈને પાંચ કે છ સભ્યોની બંધ વલય રચના બનાવે છે જેમાં ધાતુ આયનનો સમાવેશ થાય છે,ત્યારે તેને કીલેટિંગ લિગેન્ડ કહેવામાં આવે છે અને આ ઘટનાને કીલેશન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ સંયોજનોને કીલેટ્સ કહેવામાં આવે છે.
કીલેટ્સ અત્યંત સ્થાયી હોય છે. કીલેશનને કારણે સવર્ગ સંયોજનોની સ્થિરતામાં થતા વધારાને કીલેટ અસર કહેવામાં આવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે: $[Pt(en)_{2}]^{2+}$
ઉપરના ઉદાહરણમાં,બાયડેન્ટેટ લિગેન્ડ ઇથિલિન ડાયએમાઇન $(en)$,$Pt$ ધાતુ આયન સાથે પાંચ સભ્યોની બંધ વલય રચના બનાવે છે.
કીલેટ્સ અત્યંત સ્થાયી હોય છે. કીલેશનને કારણે સવર્ગ સંયોજનોની સ્થિરતામાં થતા વધારાને કીલેટ અસર કહેવામાં આવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે: $[Pt(en)_{2}]^{2+}$
ઉપરના ઉદાહરણમાં,બાયડેન્ટેટ લિગેન્ડ ઇથિલિન ડાયએમાઇન $(en)$,$Pt$ ધાતુ આયન સાથે પાંચ સભ્યોની બંધ વલય રચના બનાવે છે.
Explore More
Similar Questions
ડાયમિથાઈલ ગ્લાયોક્સાઈમ કોની સાથે રંગીન સંકીર્ણ બનાવે છે?
Difficult
View Solution$2.675 \ g$ $CoCl_3 \cdot 6 NH_3$ (મોલર દળ $= 267.5 \ g \ mol^{-1}$) ધરાવતા દ્રાવણને કેટાયન એક્સચેન્જર દ્વારા પસાર કરવામાં આવે છે. દ્રાવણમાં મળતા ક્લોરાઈડ આયનોને વધારાના $AgNO_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરાવતા $4.78 \ g$ $AgCl$ (મોલર દળ $= 143.5 \ g \ mol^{-1}$) મળે છે. સંકીર્ણનું સૂત્ર શું છે?
($Ag$ નું પરમાણ્વીય દળ $= 108 \ u$)
($Ag$ નું પરમાણ્વીય દળ $= 108 \ u$)
DifficultAIEEE 2010
View Solution$CN^{-}$ એ પ્રબળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ છે. આનું કારણ એ છે કે
MediumAIPMT 2004
View Solutionપાણીમાં $Pb(NO_3)_2$ અને $NaCl$ ની પ્રક્રિયાથી એક અવક્ષેપ મળે છે જે યોગ્ય સાંદ્રતા ધરાવતા $HCl$ ઉમેરવાથી ઓગળી જાય છે. આ અવક્ષેપનું ઓગળવું એ શેના નિર્માણને કારણે છે?
DifficultIIT 2022
View Solutionસંયોજન $PdCl_4 \cdot 6H_2O$ એક જલીય સંકીર્ણ છે; તેનું $1 \ m$ જલીય દ્રાવણ $269.28 \ K$ ઠારબિંદુ ધરાવે છે. સંકીર્ણનું $100\%$ આયનીકરણ થાય છે તેમ ધારીને,સંકીર્ણનું આણ્વીય સૂત્ર ગણો ($K_f$ પાણી માટે $= 1.86 \ K \ kg \ mol^{-1}$,શુદ્ધ પાણીનું ઠારબિંદુ $= 273 \ K$).
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo