સંદર્ભ ફ્રેમ (frame of reference) સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) કોઈ પદાર્થનું સ્થાન દર્શાવવા માટે,આપણે એક સંદર્ભ બિંદુ અને અક્ષોના સમૂહની જરૂર પડે છે. ત્રણ પરસ્પર લંબ અક્ષો,જેને $X$,$Y$ અને $Z$-અક્ષ કહેવાય છે,તેનાથી બનેલી લંબચોરસ યામ પદ્ધતિ પસંદ કરવી અનુકૂળ રહે છે.
આ ત્રણ અક્ષોના છેદબિંદુને ઉગમબિંદુ $(O)$ કહેવામાં આવે છે અને તે સંદર્ભ બિંદુ તરીકે કાર્ય કરે છે.
પદાર્થના યામ $(x, y, z)$ આ યામ પદ્ધતિના સંદર્ભમાં પદાર્થનું સ્થાન દર્શાવે છે.
સમય માપવા માટે,આપણે આ પદ્ધતિમાં એક ઘડિયાળ ગોઠવીએ છીએ.
જો પદાર્થના એક અથવા વધુ યામ સમય સાથે બદલાતા હોય,તો આપણે કહીએ છીએ કે પદાર્થ ગતિમાં છે. અન્યથા,પદાર્થ આ સંદર્ભ ફ્રેમની સાપેક્ષમાં સ્થિર છે તેમ કહેવાય છે.
સંદર્ભ ફ્રેમમાં અક્ષોના સમૂહની પસંદગી પરિસ્થિતિ પર આધાર રાખે છે. ઉદાહરણ તરીકે,એક પરિમાણમાં ગતિનું વર્ણન કરવા માટે,આપણને માત્ર એક અક્ષની જરૂર છે. બે કે ત્રણ પરિમાણમાં ગતિનું વર્ણન કરવા માટે,આપણને બે કે ત્રણ અક્ષોના સમૂહની જરૂર પડે છે.
સુરેખ પથ પર ગતિનું વર્ણન કરવા માટે,આપણે એક અક્ષ પસંદ કરી શકીએ છીએ,ધારો કે $X$-અક્ષ,જેથી તે પદાર્થના પથ સાથે સંપાતી થાય.
ત્યારબાદ આપણે આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,અનુકૂળ રીતે પસંદ કરેલા ઉગમબિંદુ $O$ ના સંદર્ભમાં પદાર્થનું સ્થાન માપીએ છીએ. $O$ ની જમણી બાજુના સ્થાનને ધન અને $O$ ની ડાબી બાજુના સ્થાનને ઋણ લેવામાં આવે છે.
આકૃતિમાં બિંદુઓ $P$ અને $Q$ ના સ્થાન યામ $+360 \ m$ અને $+240 \ m$ છે. તેવી જ રીતે,બિંદુ $R$ નો સ્થાન યામ $-120 \ m$ છે.

Explore More

Similar Questions

પથ લંબાઈ એટલે શું? સ્થાનાંતર એટલે શું?

જો કણ નીચેનામાંથી કઈ રીતે ગતિ કરતો હોય,તો આપેલા સમયના અંતરાલમાં સ્થાનાંતરનું મૂલ્ય એ કાપેલા અંતર જેટલું થાય?

એક ઉદાહરણ સાથે સમજાવો કે સ્થાનાંતરનું મૂલ્ય શૂન્ય હોઈ શકે છે પરંતુ અનુરૂપ પથલંબાઈ શૂન્ય હોતી નથી.

ખોટું વિધાન પસંદ કરો :-

પથ લંબાઈ (path length) સમજાવો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo