શૂન્ય સદિશ (null vector) સમજાવો. શૂન્ય સદિશનું ભૌતિક મહત્વ સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) શૂન્ય સદિશ: જે સદિશનું મૂલ્ય શૂન્ય હોય અને દિશા અનિશ્ચિત હોય તેને શૂન્ય સદિશ કહે છે. તેને $\vec{0}$ વડે દર્શાવવામાં આવે છે.
ગાણિતિક વ્યાખ્યા: જો કોઈ સદિશ $\vec{A}$ માંથી તે જ સદિશ બાદ કરવામાં આવે,તો પરિણામ શૂન્ય સદિશ મળે છે: $\vec{A} - \vec{A} = \vec{0}$.
શૂન્ય સદિશના ગુણધર્મો:
$(i)$ $\vec{A} + \vec{0} = \vec{A}$
(ii) $\lambda \vec{0} = \vec{0}$ (જ્યાં $\lambda$ એ અદિશ છે)
(iii) $0 \cdot \vec{A} = \vec{0}$
ભૌતિક મહત્વ:
સદિશ પ્રક્રિયાઓનું પરિણામ સદિશ જ રહે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે શૂન્ય સદિશ જરૂરી છે. ઉદાહરણ તરીકે,જે કણ તેના પ્રારંભિક બિંદુ પર પાછો ફરે છે તેનું સ્થાનાંતર શૂન્ય સદિશ છે.
આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,એક કણ $t=0$ સમયે $P$ સ્થાન પર છે જેનો સ્થાન સદિશ $\vec{r}$ છે. $t$ સમયે તે $P'$ સ્થાન પર જાય છે જેનો સ્થાન સદિશ $\vec{r}'$ છે. જો કણ પાછો $P$ પર આવે,તો સ્થાનાંતર $\Delta \vec{r} = \vec{r} - \vec{r} = \vec{0}$ થાય,જે એક શૂન્ય સદિશ છે.

Explore More

Similar Questions

જો $\vec{A}$ અને $\vec{B}$ બે શૂન્યતર સદિશો હોય કે જેથી $|\vec{A} + \vec{B}| = \frac{|\vec{A} - \vec{B}|}{2}$ અને $|\vec{A}| = 2|\vec{B}|$ હોય,તો $\vec{A}$ અને $\vec{B}$ વચ્ચેનો ખૂણો શોધો.

લંબચોરસ યામ પદ્ધતિમાં એક કણનું સ્થાન $(3, 2, 5)$ છે. તો તેનો સ્થાન સદિશ શું હશે?

ધારો કે $\theta$ એ સદિશો $\vec{A}$ અને $\vec{B}$ વચ્ચેનો ખૂણો છે. નીચેનામાંથી કઈ આકૃતિ ખૂણા $\theta$ ને યોગ્ય રીતે દર્શાવે છે?

જો $a+b+c+d=0$ હોય,તો નીચેનામાંથી કયા વિધાનો સાચા છે:
$(a)$ $a, b, c,$ અને $d$ દરેક શૂન્ય સદિશ હોવા જોઈએ.
$(b)$ $(a+c)$ નું મૂલ્ય $(b+d)$ ના મૂલ્ય જેટલું છે.
$(c)$ $a$ નું મૂલ્ય ક્યારેય $b, c,$ અને $d$ ના મૂલ્યોના સરવાળા કરતા વધારે હોઈ શકે નહીં.
$(d)$ જો $a$ અને $d$ સમરેખ ન હોય,તો $(b+c)$ એ $a$ અને $d$ ના સમતલમાં હોવું જોઈએ,અને જો તેઓ સમરેખ હોય,તો તે $a$ અને $d$ ની રેખામાં હોવું જોઈએ.

કોલમ $-I$ ને કોલમ $-II$ સાથે જોડો.
કોલમ $-I$ કોલમ $-II$
$(1)$ કોણીય વેગમાન $(a)$ અદિશ
$(2)$ સ્થિતિઊર્જા $(b)$ સદિશ
$(c)$ એકમ સદિશ

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo