$SI$ પદ્ધતિમાં પૂરક ભૌતિક રાશિઓ અને તેમના એકમો સમજાવો.

(N/A) $SI$ પદ્ધતિમાં બે પૂરક ભૌતિક રાશિઓ છે:
$(1)$ સમતલકોણ $d \theta$
$(2)$ ઘનકોણ $d \Omega$
$(1)$ સમતલકોણ $d \theta$: વર્તુળના ચાપની લંબાઈ અને તેની ત્રિજ્યાના ગુણોત્તરને સમતલકોણ $(d \theta)$ કહે છે.
આકૃતિ પરથી,સમતલકોણ $d \theta = \frac{\text{ચાપ}}{\text{ત્રિજ્યા}} = \frac{ds}{r}$.
વર્તુળની ત્રિજ્યા જેટલી લંબાઈ ધરાવતા ચાપ દ્વારા કેન્દ્ર આગળ આંતરાતા સમતલકોણને $1$ રેડિયન કહે છે. તેને $rad$ વડે દર્શાવવામાં આવે છે. સમતલકોણનું મહત્તમ મૂલ્ય $2 \pi \ rad$ છે.
જો $ds = r$ હોય,તો $\theta = 1 \ rad$.
$[1^{\circ} = \frac{\pi}{180} \ rad]$ અને $[1 \ rad = \frac{180}{\pi} \ \text{ડિગ્રી}]$.
$(2)$ ઘનકોણ $d \Omega$: ગોળાની સપાટી પરના ક્ષેત્રફળ $(\Delta A)$ દ્વારા ગોળાના કેન્દ્ર આગળ આંતરાતા ખૂણાને ઘનકોણ $d \Omega$ કહે છે.
$d \Omega = \frac{dA}{r^2} \ \text{સ્ટીરેડિયન}$.
આકૃતિ પરથી,ઘનકોણ $d \Omega = \frac{\text{ક્ષેત્રફળ}}{(\text{ત્રિજ્યા})^2} = \frac{\Delta A}{r^2}$.
ઘનકોણનું મહત્તમ મૂલ્ય $4 \pi \ sr$ છે.
$1 \ m$ ત્રિજ્યા ધરાવતા ગોળા પરના $1 \ m^2$ ક્ષેત્રફળ દ્વારા કેન્દ્ર આગળ આંતરાતા ખૂણાને $1$ સ્ટીરેડિયન કહે છે. તેની સંજ્ઞા $sr$ છે.
જો $\Delta A = 1 \ m^2$ અને $r = 1 \ m$ હોય,તો $\Omega = 1 \ sr$.