પાતળી પ્લાસ્ટિક જેવી શીટ દ્વારા પ્રકાશનું ધ્રુવીભવન સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) અધ્રુવીભૂત પ્રકાશમાંથી સમતલ ધ્રુવીભૂત પ્રકાશ મેળવવાની ઘટનાને ધ્રુવીભવન કહે છે.
જે શીટ દ્વારા અધ્રુવીભૂત પ્રકાશમાંથી ધ્રુવીભૂત પ્રકાશ મેળવી શકાય છે તેને પોલેરોઇડ કહે છે.
ઉદાહરણ તરીકે: પાતળી પ્લાસ્ટિક શીટ અને ટુરમેલિન પ્લેટ.
પોલેરોઇડ લાંબી શૃંખલા ધરાવતા અણુઓનું બનેલું હોય છે જે એક ચોક્કસ દિશામાં ગોઠવાયેલા હોય છે.
ગોઠવાયેલા અણુઓની દિશામાં રહેલા વિદ્યુત સદિશો શોષાઈ જાય છે અને લંબ દિશામાં ગોઠવાયેલા અણુઓમાંથી પ્રકાશ પસાર થાય છે,આ દિશાને પોલેરોઇડની પારગમન અક્ષ (pass axis) કહે છે. તે પારગમન અક્ષને સમાંતર પ્રકાશ સદિશોના ઘટકોને પસાર થવા દે છે અને લંબ ઘટકો શોષાઈ જાય છે. તેથી તેમાંથી બહાર આવતા તરંગો રેખીય રીતે સમતલ ધ્રુવીભૂત હોય છે.
જો સામાન્ય સ્ત્રોતમાંથી આવતો પ્રકાશ $P_{1}$ પોલેરોઇડ શીટમાંથી પસાર થાય,તો તેની તીવ્રતા અડધી થઈ જાય છે. $P_{1}$ ને ફેરવવાથી પારગમિત કિરણપુંજ પર કોઈ અસર થતી નથી અને પારગમિત તીવ્રતા અચળ રહે છે.
હવે,$P_{1}$ ની આગળ $P_{2}$ નામનો સમાન પોલેરોઇડનો ટુકડો મૂકવામાં આવે અને $P_{1}$ ને ફેરવવામાં આવે,તો $P_{1}$ માંથી બહાર આવતા પ્રકાશની તીવ્રતા ઘટે છે.
જ્યારે $P_{2}$ અને $P_{1}$ સમાંતર હોય,ત્યારે $P_{2}$ માંથી પસાર થતા પ્રકાશ સદિશો $P_{1}$ માંથી પણ પસાર થાય છે,તેથી પ્રકાશની તીવ્રતા મહત્તમ હોય છે.
જ્યારે $P_{2}$ શીટને સમાન સ્થિતિમાં રાખીને $P_{1}$ શીટને $90^{\circ}$ જેટલું પરિભ્રમણ આપવામાં આવે,ત્યારે $P_{1}$ માંથી મળતી તીવ્રતા શૂન્ય થઈ જાય છે. આ આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે.

Explore More

Similar Questions

$I_0$ તીવ્રતા ધરાવતો અધ્રુવીભૂત પ્રકાશ એક પોલરાઈઝરમાંથી, ત્યારબાદ એક ચોક્કસ પ્રકાશીય સક્રિય દ્રાવણમાંથી અને અંતે એક એનાલાઈઝરમાંથી પસાર થાય છે. જો એનાલાઈઝર અને પોલરાઈઝર વચ્ચેનો ખૂણો $0^{\circ}$ હોય અને એનાલાઈઝરમાંથી બહાર આવતા પ્રકાશની તીવ્રતા $\frac{3}{8} I_0$ હોય, તો દ્રાવણ દ્વારા પ્રકાશનું પરિભ્રમણ કોણ એનાલાઈઝરની સાપેક્ષમાં . . . . . . ડિગ્રી છે.

$32 \, W m^{-2}$ તીવ્રતા ધરાવતો અધ્રુવીભૂત પ્રકાશ ત્રણ પોલેરોઇડના સંયોજનમાંથી પસાર થાય છે,જેથી છેલ્લા પોલેરોઇડની પાસ અક્ષ પ્રથમ પોલેરોઇડની પાસ અક્ષને લંબ છે. જો બહાર આવતા પ્રકાશની તીવ્રતા $3 \, W m^{-2}$ હોય,તો પ્રથમ બે પોલેરોઇડની પાસ અક્ષ વચ્ચેનો ખૂણો $............ \, ^{\circ}$ છે.

કુદરતી પ્રકાશનો એક કિરણપુંજ $5$ પોલેરોઇડ્સની સિસ્ટમ પર પડે છે,જેમને ક્રમશઃ એવી રીતે ગોઠવવામાં આવ્યા છે કે દરેક પોલેરોઇડની પાસ ધરી તેના અગાઉના પોલેરોઇડની સાપેક્ષમાં $60^{\circ}$ ના ખૂણે ફેરવાયેલી છે. સિસ્ટમમાંથી પસાર થતા આપાત પ્રકાશની તીવ્રતાનો અંશ કેટલો છે?

$2a^2$ તીવ્રતા ધરાવતો એક અધ્રુવીભૂત પ્રકાશનો કિરણપુંજ એક પાતળા પોલરોઇડમાંથી પસાર થાય છે. પોલરોઇડમાં શોષણ શૂન્ય છે તેમ ધારતા,બહાર આવતા સમતલ ધ્રુવીભૂત પ્રકાશની તીવ્રતા કેટલી હશે?

બે નિકોલ પ્રિઝમના મુખ્ય સમતલો વચ્ચેનો ખૂણો $60^o$ છે. આ તંત્ર પર આપાત અધ્રુવીભૂત પ્રકાશનો કેટલા ટકા પ્રકાશ બહાર નિર્ગમન પામશે?

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo