સમજાવો કે શા માટે
$(a)$ ઘોડો ખાલી અવકાશમાં ગાડી ખેંચી શકતો નથી અને દોડી શકતો નથી,
$(b)$ જ્યારે ઝડપથી જતી બસ અચાનક ઉભી રહે ત્યારે મુસાફરો તેમની સીટ પરથી આગળની તરફ ફેંકાય છે,
$(c)$ લૉન મોવરને ધકેલવા કરતાં ખેંચવું સરળ છે,
$(d)$ ક્રિકેટર કેચ પકડતી વખતે તેના હાથ પાછળની તરફ લઈ જાય છે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ગાડી ખેંચવા માટે,ઘોડો જમીનને થોડા બળ સાથે પાછળની તરફ ધકેલે છે. બદલામાં જમીન ઘોડાના પગ પર સમાન અને વિરુદ્ધ પ્રતિક્રિયા બળ લગાડે છે. આ પ્રતિક્રિયા બળ ઘોડાને આગળ વધવામાં મદદ કરે છે. ખાલી અવકાશમાં આવું કોઈ પ્રતિક્રિયા બળ હોતું નથી. તેથી,ઘોડો ખાલી અવકાશમાં ગાડી ખેંચી શકતો નથી અને દોડી શકતો નથી.
$(b)$ જ્યારે ઝડપથી જતી બસ અચાનક ઉભી રહે છે,ત્યારે મુસાફરના શરીરનો નીચેનો ભાગ,જે સીટના સંપર્કમાં છે,તે અચાનક સ્થિર થઈ જાય છે. જો કે,ઉપરનો ભાગ ગતિમાં રહેવાનું વલણ ધરાવે છે (ગતિના પ્રથમ નિયમ મુજબ). પરિણામે,મુસાફરનું ઉપરનું શરીર તે દિશામાં આગળ ફેંકાય છે જેમાં બસ ગતિ કરી રહી હતી.
$(c)$ લૉન મોવરને ખેંચતી વખતે,તેના પર $\theta$ ખૂણે બળ લગાડવામાં આવે છે. આ લાગુ બળનો ઊભો ઘટક $(F \sin \theta)$ ઉપરની તરફ કાર્ય કરે છે,જે મોવરના અસરકારક વજનને ઘટાડે છે $(mg - F \sin \theta)$. બીજી તરફ,લૉન મોવરને ધકેલતી વખતે,લાગુ બળનો ઊભો ઘટક મોવરના વજનની દિશામાં કાર્ય કરે છે,જે અસરકારક વજનમાં વધારો કરે છે $(mg + F \sin \theta)$. પ્રથમ કિસ્સામાં અસરકારક વજન ઓછું હોવાથી,લૉન મોવરને ધકેલવા કરતાં ખેંચવું સરળ છે.
$(d)$ ન્યૂટનના ગતિના બીજા નિયમ મુજબ,$F = ma = m \frac{\Delta v}{\Delta t}$. આઘાત બળ $(F)$ એ આઘાતના સમય $(\Delta t)$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં છે,એટલે કે $F \propto \frac{1}{\Delta t}$. હાથ પાછળની તરફ લઈ જઈને,ક્રિકેટર આઘાતનો સમય $(\Delta t)$ વધારે છે,જેના પરિણામે રોકવા માટેનું બળ ઘટે છે,જેથી ક્રિકેટરના હાથને ઈજા થતી નથી.

Explore More

Similar Questions

$1 \text{ kg}$ દળ ધરાવતો પદાર્થ $30^\circ$ ના ઢળતા સમતલ પર રાખેલ છે અને શરૂઆતમાં તે સ્થિર છે. ત્યારબાદ, આખી રચનાને $4 \text{ m/s}$ ના અચળ વેગથી ઉપર તરફ ગતિ કરાવવામાં આવે છે. $2 \text{ s}$ ના સમયમાં ઘર્ષણ બળ દ્વારા થયેલ કાર્ય . . . . . . $\text{J}$ છે. ($g = 10 \text{ m/s}^2$ લો)

$1250 \ kg$ દળની એક કાર $30 \ m/s$ ના વેગથી ગતિ કરે છે. તેના પર $750 \ N$ નું અવરોધક બળ લાગે છે. જો એન્જિન $30 \ kW$ પાવર ઉત્પન્ન કરતું હોય,તો કારનો પ્રવેગ $m/s^2$ માં કેટલો હશે?

Difficult
View Solution

$M$ દળની એક વસ્તુને ખરબચડી સમક્ષિતિજ સપાટી (ઘર્ષણાંક $\mu$) પર મૂકવામાં આવી છે. એક વ્યક્તિ સમક્ષિતિજ બળ લગાડીને વસ્તુને ખેંચવાનો પ્રયત્ન કરે છે,પરંતુ વસ્તુ ગતિ કરતી નથી. સપાટી દ્વારા વસ્તુ પર લાગતું બળ $F$ કેટલું હશે?

એક પાટિયાના એક છેડે મૂકેલા બોક્સને બીજા છેડાની સાપેક્ષે ધીમે ધીમે ઊંચું કરવામાં આવે છે. જ્યારે સમક્ષિતિજ સાથેનો નમનકોણ $30^o$ થાય છે,ત્યારે બોક્સ સરકવાનું શરૂ કરે છે અને $4.0\, s$ માં પાટિયા પર $4.0\, m$ નીચે સરકે છે. બોક્સ અને પાટિયા વચ્ચેના સ્થિત અને ગતિક ઘર્ષણાંક અનુક્રમે કેટલા હશે?

આપેલ આકૃતિમાં, બ્લોક્સ $A$, $B$ અને $C$ નું વજન અનુક્રમે $4 \ kg$, $6 \ kg$ અને $8 \ kg$ છે. કોઈપણ બે સપાટીઓ વચ્ચેનો સરકતા ઘર્ષણનો ગુણાંક $0.5$ છે. બ્લોક $C$ ને અચળ ઝડપે સરકાવવા માટે જરૂરી બળ $\vec{F}$ . . . . . . $N$ છે. ($g = 10 \ m/s^2$ નો ઉપયોગ કરો)

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo