સમજાવો કે શા માટે:
$(a)$ કાચ સાથે પારો (mercury) નો સંપર્કકોણ ગુરુકોણ હોય છે,જ્યારે કાચ સાથે પાણીનો સંપર્કકોણ લઘુકોણ હોય છે.
$(b)$ ચોખ્ખી કાચની સપાટી પર પાણી ફેલાઈ જાય છે,જ્યારે તે જ સપાટી પર પારો ટીપાં બનાવે છે. (બીજી રીતે કહીએ તો,પાણી કાચને ભીંજવે છે જ્યારે પારો ભીંજવતો નથી.)
$(c)$ પ્રવાહીનું પૃષ્ઠતાણ સપાટીના ક્ષેત્રફળથી સ્વતંત્ર હોય છે.
$(d)$ ડિટર્જન્ટ ઓગળેલા પાણીનો સંપર્કકોણ નાનો હોવો જોઈએ.
$(e)$ કોઈ પણ બાહ્ય બળોની ગેરહાજરીમાં પ્રવાહીનું ટીપું હંમેશા ગોળાકાર હોય છે.

(N/A) સંપર્ક બિંદુએ પ્રવાહીની સપાટીને દોરેલા સ્પર્શક અને પ્રવાહીની અંદરની ઘન સપાટી વચ્ચેના ખૂણાને સંપર્કકોણ $(\theta)$ કહેવામાં આવે છે,જે આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે.
$S_{la}$,$S_{sa}$,અને $S_{sl}$ એ અનુક્રમે પ્રવાહી-હવા,ઘન-હવા અને ઘન-પ્રવાહી વચ્ચેના આંતરપૃષ્ઠીય તણાવ છે. સંપર્ક રેખા પર,ત્રણેય માધ્યમો વચ્ચેના પૃષ્ઠ બળો સંતુલનમાં હોવા જોઈએ,એટલે કે,
$\cos \theta = \frac{S_{sa} - S_{sl}}{S_{la}}$
$(a)$ પારાના અણુઓ વચ્ચે આંતર-આણ્વિય આકર્ષણ બળ (સંસક્તિ બળ) પ્રબળ હોય છે અને કાચ તરફનું આકર્ષણ બળ (આસક્તિ બળ) નબળું હોય છે. તેથી,$S_{sl} > S_{sa}$ થાય છે,જેના કારણે $\cos \theta$ ઋણ મળે છે અને સંપર્કકોણ ગુરુકોણ બને છે.
$(b)$ પાણીના અણુઓ વચ્ચે સંસક્તિ બળ નબળું હોય છે અને કાચ તરફ આસક્તિ બળ પ્રબળ હોય છે. તેથી,$S_{sa} > S_{sl}$ થાય છે,જેના કારણે $\cos \theta$ ધન મળે છે અને સંપર્કકોણ લઘુકોણ બને છે. પરિણામે,પાણી ફેલાઈ જાય છે જ્યારે પારો ટીપાં બનાવે છે.
$(c)$ પૃષ્ઠતાણ એ આંતરપૃષ્ઠ પર એકમ લંબાઈ દીઠ લાગતું બળ છે. તે પ્રવાહી-સપાટીના આંતરપૃષ્ઠનો ગુણધર્મ છે અને તે કુલ સપાટીના ક્ષેત્રફળથી સ્વતંત્ર છે.
$(d)$ ડિટર્જન્ટ પાણીનું પૃષ્ઠતાણ ઘટાડે છે. નાનો સંપર્કકોણ $(\theta)$ વધુ સારી રીતે ભીંજવવાની ક્ષમતા અને કેશિકા ક્રિયામાં મદદ કરે છે,જેથી ડિટર્જન્ટનું દ્રાવણ કાપડમાં ઊંડે સુધી પ્રવેશી શકે છે.
$(e)$ પૃષ્ઠતાણને કારણે,પ્રવાહી તેની સપાટીનું ક્ષેત્રફળ ન્યૂનતમ કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. આપેલા કદ માટે,ગોળાનું સપાટીનું ક્ષેત્રફળ ન્યૂનતમ હોય છે. તેથી,બાહ્ય બળોની ગેરહાજરીમાં,પ્રવાહીના ટીપાં હંમેશા ગોળાકાર હોય છે.