આકૃતિઓ $(a)$ અને $(b)$ એક અશ્યાન (non-viscous) પ્રવાહીના સ્થાયી વહનનો નિર્દેશ કરે છે. આ બે આકૃતિઓમાંથી કઈ આકૃતિ ખોટી છે? શા માટે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) સાતત્યના સમીકરણ મુજબ, $A_1 V_1 = A_2 V_2$, જ્યાં $A$ એ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ છે અને $V$ એ પ્રવાહીનો વેગ છે.
પાઈપના સાંકડા ભાગમાં (વેન્ચ્યુરીમીટર), આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $A_2$ એ પહોળા ભાગના ક્ષેત્રફળ $A_1$ કરતા ઓછું હોય છે.
તેથી, સાંકડા ભાગમાં પ્રવાહીનો વેગ $V_2$ એ પહોળા ભાગના વેગ $V_1$ કરતા વધારે હોવો જોઈએ $(V_2 > V_1)$.
બર્નુલીના સિદ્ધાંત મુજબ, અદબનીય અને અશ્યાન પ્રવાહીના સમક્ષિતિજ વહન માટે, એકમ કદ દીઠ દબાણ ઉર્જા અને ગતિ ઉર્જાનો સરવાળો અચળ રહે છે. આનો અર્થ એ છે કે જ્યાં પ્રવાહીનો વેગ વધારે હોય, ત્યાં દબાણ ઓછું હોવું જોઈએ.
$V_2 > V_1$ હોવાથી, સાંકડા ભાગમાં દબાણ $P_2$ એ પહોળા ભાગના દબાણ $P_1$ કરતા ઓછું હોવું જોઈએ $(P_2 < P_1)$.
દબાણ એ શિરોલંબ નળીઓમાં પ્રવાહીના સ્તંભની ઊંચાઈ $(h)$ સાથે $P = \rho gh$ સંબંધ દ્વારા જોડાયેલું છે. આમ, ઓછું દબાણ એ નીચા પ્રવાહી સ્તરને અનુરૂપ છે.
પરિણામે, સાંકડા ભાગ સાથે જોડાયેલી નળીમાં પ્રવાહીનું સ્તર પહોળા ભાગ સાથે જોડાયેલી નળીના સ્તર કરતા નીચું હોવું જોઈએ.
આકૃતિઓ સાથે સરખામણી કરતા, આકૃતિ $(a)$ સાંકડા ભાગમાં ઊંચું સ્તર દર્શાવે છે, જે બર્નુલીના સિદ્ધાંતથી વિરુદ્ધ છે. તેથી, આકૃતિ $(a)$ ખોટી છે.

Explore More

Similar Questions

વિધાન $(A)$: વિમાનની પાંખની ઉપરની સપાટી બહિર્ગોળ અને નીચેની સપાટી અંતર્ગોળ બનાવવામાં આવે છે.
કારણ $(R)$: ઉપરના ભાગમાં હવાના પ્રવાહોનો વેગ ઓછો હોય છે અને તેથી ઉપરના ભાગ કરતા નીચેના ભાગમાં દબાણ ઓછું હોય છે.

એક પૂરગ્રસ્ત બેઝમેન્ટમાંથી પાણીને $10 \ m \ s^{-1}$ ની ઝડપે $1 \ cm$ ત્રિજ્યા ધરાવતી નળી (હોઝ) દ્વારા બહાર કાઢવામાં આવે છે, જે પાણીની સપાટીથી $3 \ m$ ઉપરની બારીમાંથી પસાર થાય છે. પંપનો પાવર કેટલો હશે ($\pi \ W$ માં)? (ધારો કે $g = 10 \ m \ s^{-2}$, પાણીની ઘનતા $= 1000 \ kg \ m^{-3}$):

સ્તંભ - $I$ માં વિવિધ હેડ (heads) આપેલા છે અને સ્તંભ - $II$ માં તેમના સૂત્રો આપેલા છે. તેમને યોગ્ય રીતે જોડો.
સ્તંભ - $I$સ્તંભ - $II$
$(a)$ વેલોસિટી હેડ (Velocity head)$(i)$ $\frac{P}{\rho g}$
$(b)$ પ્રેશર હેડ (Pressure head)$(ii)$ $h$
$(c)$ પોટેન્શિયલ હેડ (Potential head)$(iii)$ $\frac{v^2}{2g}$

હવાના પરપોટા ધરાવતું પાણી એક આડા પાઇપમાંથી અશાંતિ વગર વહે છે,જેમાં એક સાંકડા આડછેદનો વિસ્તાર છે. આ વિસ્તારમાં,પરપોટા

વેન્ચ્યુરીમીટરનો ઉપયોગ શેના માટે થાય છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo