ખાલી જગ્યા પૂરો:
$(i)$ કેશનળીની ત્રિજ્યા જેટલી નાની,તેટલી સ્તંભની ઊંચાઈ ...... હશે. ( વધારે / ઓછી )
$(ii)$ જો મેનિસ્કસ બહિર્ગોળ (convex) હોય તો પ્રવાહી કેશનળીમાં .......... અને જો તે અંતર્ગોળ (concave) હોય તો પ્રવાહી કેશનળીમાં .......... . ( નીચે ઉતરે છે / ઉપર ચઢે છે )

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) કેશનળીમાં પ્રવાહી સ્તંભની ઊંચાઈનું સૂત્ર $h = \frac{2T \cos \theta}{r \rho g}$ છે,જ્યાં $T$ એ પૃષ્ઠતાણ છે,$\theta$ એ સંપર્કકોણ છે,$r$ એ નળીની ત્રિજ્યા છે,$\rho$ એ પ્રવાહીની ઘનતા છે અને $g$ એ ગુરુત્વપ્રવેગ છે.
$(i)$ કારણ કે $h \propto \frac{1}{r}$,જેમ કેશનળીની ત્રિજ્યા $r$ ઘટે છે,તેમ સ્તંભની ઊંચાઈ $h$ વધે છે. તેથી,જવાબ 'વધારે' છે.
$(ii)$ બહિર્ગોળ મેનિસ્કસ માટે,સંપર્કકોણ $\theta > 90^\circ$ હોય છે,જેનાથી $\cos \theta$ ઋણ બને છે,પરિણામે પ્રવાહીનું સ્તર નીચે ઉતરે છે. અંતર્ગોળ મેનિસ્કસ માટે,સંપર્કકોણ $\theta < 90^\circ$ હોય છે,જેનાથી $\cos \theta$ ધન બને છે,પરિણામે પ્રવાહી ઉપર ચઢે છે. તેથી,જવાબ અનુક્રમે 'નીચે ઉતરે છે' અને 'ઉપર ચઢે છે' છે.

Explore More

Similar Questions

ખેડ કરવાથી જમીનમાં પાણી જળવાઈ રહે છે કારણ કે:

કેશિકા ઉન્નયન પ્રયોગમાં,પાણીનું સ્તર $5\, cm$ ની ઊંચાઈ સુધી વધે છે. જો તે જ કેશિકા નળીને પાણીમાં એવી રીતે મૂકવામાં આવે કે જેથી નળીનો માત્ર $3\, cm$ ભાગ પાણીની સપાટીની બહાર રહે,તો

એક કેશ નળીને પાણીમાં ઊભી રાખતા,પૃથ્વીની સપાટી પર પાણીનો સ્તંભ $h_1$ ઊંચાઈ સુધી ચઢે છે. જ્યારે આ રચનાને પૃથ્વીની સપાટીની નીચે $d$ ઊંડાઈએ આવેલી ખાણમાં લઈ જવામાં આવે છે,ત્યારે પાણીના સ્તંભની ઊંચાઈ $h_2$ થાય છે. જો $R$ એ પૃથ્વીની ત્રિજ્યા હોય,તો ગુણોત્તર $\frac{h_2}{h_1}$ કેટલો થાય?

ત્રણ પ્રવાહીઓ સમાન પૃષ્ઠતાણ અને ઘનતા $\rho_1, \rho_2$ અને $\rho_3$ $(\rho_1 < \rho_2 < \rho_3)$ ધરાવે છે. ત્રણ સમાન કેશનળીઓમાં પ્રવાહીનો ઉપર ચઢવાનો ઊંચાઈ સમાન છે. તેમના સંપર્કકોણ $\theta_1, \theta_2$ અને $\theta_3$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચેનામાંથી કયો છે?

જો પાણીનું પૃષ્ઠતાણ $0.06 \, N/m$ હોય,તો $1 \, mm$ વ્યાસ ધરાવતી કેશનળીમાં પાણીનું સ્તર ....... $cm$ જેટલું ઊંચું ચઢશે ($\theta = 0^\circ$,$g = 10 \, m/s^2$ અને પાણીની ઘનતા $\rho = 1000 \, kg/m^3$ લો).

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo