ફ્રોનહોફર રેખાઓ શેમાં જોવા મળે છે?

બે મોનોક્રોમેટિક (તરંગલંબાઇ $\lambda = a/5$) અને સુસંબદ્ધ વિદ્યુતચુંબકીય તરંગોના ઉદગમો $x$-અક્ષ પર $(2a, 0)$ અને $(-a, 0)$ બિંદુઓ પર મૂકવામાં આવ્યા છે. એક ડિટેક્ટર $R (R \gg 2a)$ ત્રિજ્યાના વર્તુળમાં ફરે છે જેનું કેન્દ્ર ઉગમબિંદુ પર છે. ડિટેક્ટર દ્વારા એક વર્તુળાકાર પરિભ્રમણ દરમિયાન શોધાયેલ મહત્તમ (maximas) ની સંખ્યા કેટલી છે?

વ્યતિકરણ અને વિવર્તનમાં, પ્રકાશની ઉર્જાનું પુનઃવિતરણ થાય છે. જો તે એક વિસ્તારમાં ઘટે છે, જેનાથી અપ્રકાશિત શલાકા (dark fringe) રચાય છે, તો તે બીજા વિસ્તારમાં વધે છે, જેનાથી પ્રકાશિત શલાકા (bright fringe) રચાય છે. વિધાન $A$: ઉર્જાનો કોઈ લાભ કે નુકસાન થતું ન હોવાથી, આ ઘટનાઓ ઉર્જા સંરક્ષણના સિદ્ધાંત સાથે સુસંગત છે. વિધાન $B$: વિવર્તન અને વ્યતિકરણ એ માત્ર પ્રકાશના તરંગો દ્વારા જ દર્શાવવામાં આવતી લાક્ષણિકતાઓ છે. નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:

સોડિયમ લેમ્પમાંથી ઉત્સર્જિત પ્રકાશની આવૃત્તિ કેટલી છે?

$60\,cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતી ઝોન પ્લેટ બહિર્ગોળ લેન્સ તરીકે વર્તે છે. જો આપાત પ્રકાશની તરંગલંબાઈ $6000\,\mathring{A}$ હોય,તો પ્રથમ હાફ-પિરિયડ ઝોનની ત્રિજ્યા કેટલી હશે?

નીચે આપેલ અસરોને તેમના કારણો સાથે યોગ્ય રીતે જોડો:

અસરો	કારણો
$(i)$ મેઘધનુષ્યનું નિર્માણ	$(a)$ પરાવર્તન
$(ii)$ ભયજનક સિગ્નલોનો લાલ રંગ	$(b)$ પ્રકીર્ણન
$(iii)$ તેલના પાતળા સ્તર અને સાબુના પરપોટાના વિવિધ રંગો	$(c)$ ક્રોમેટિક એબરેશન
$(iv)$ લેન્સ દ્વારા બનતી રંગીન છબીઓ	$(d)$ વિભાજન (વિક્ષેપન)
$(v)$ વાદળોના વિવિધ રંગો	$(e)$ વ્યતિકરણ