નાઈટ્રોજનયુક્ત સંયોજનો (નાઈટ્રાઈલ્સ) માંથી કાર્બોક્સિલિક એસિડ બનાવવાની પદ્ધતિ યોગ્ય ઉદાહરણો સાથે સમજાવો.

(N/A) નાઈટ્રાઈલ્સ $(R-CN)$ ના જળવિભાજન દ્વારા કાર્બોક્સિલિક એસિડ બનાવી શકાય છે.
$1.$ નાઈટ્રાઈલ્સનું જળવિભાજન:
નાઈટ્રાઈલ્સનું $H^{+}$ અથવા $OH^{-}$ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં પહેલા એમાઈડમાં અને ત્યારબાદ કાર્બોક્સિલિક એસિડમાં જળવિભાજન થાય છે.
સામાન્ય પ્રક્રિયા:
$R-C \equiv N + H_2O$ $\xrightarrow{H^{+} \text{ or } OH^{-}} R-CONH_2$ $\xrightarrow{H^{+} \text{ or } OH^{-}, H_2O} R-COOH + NH_3$
$2.$ આલ્કોહોલમાંથી બનાવટ (નાઈટ્રાઈલ્સ દ્વારા):
આલ્કોહોલને આલ્કાઈલ હેલાઈડમાં,ત્યારબાદ નાઈટ્રાઈલમાં અને અંતે એક વધારાના કાર્બન પરમાણુ ધરાવતા કાર્બોક્સિલિક એસિડમાં રૂપાંતરિત કરી શકાય છે.
ઉદાહરણ:
$CH_3OH$ $\xrightarrow{PCl_3} CH_3Cl$ $\xrightarrow{KCN} CH_3CN$ $\xrightarrow{H^{+}, \Delta, H_2O} CH_3COOH$ (ઈથેનોઈક એસિડ)
નોંધ: પ્રક્રિયાની પરિસ્થિતિઓને નિયંત્રિત કરીને આ પ્રક્રિયાને એમાઈડ તબક્કે અટકાવી શકાય છે.