જો સ્ક્રુ ગેજના સ્ક્રુને છ પરિભ્રમણ આપવામાં આવે,તો તે મુખ્ય સ્કેલ પર $3\; mm$ જેટલું ખસે છે. જો વર્તુળાકાર સ્કેલ પર $50$ વિભાગો હોય,તો સ્ક્રુ ગેજનું લઘુત્તમ માપ (Least Count) કેટલું હશે?

વર્નિયર કેલિપર્સના મુખ્ય સ્કેલનો એક વિભાગ $a \ cm$ છે અને વર્નિયર સ્કેલનો $n^{\text{th}}$ વિભાગ મુખ્ય સ્કેલના $(n-1)^{\text{th}}$ વિભાગ સાથે બંધ બેસે છે. તો કેલિપર્સનું લઘુત્તમ માપ (Least Count) $mm$ માં કેટલું હશે?

નીચેનામાંથી લંબાઈ માપવા માટેનું સૌથી સચોટ સાધન કયું છે:
$A)$ સ્લાઈડિંગ સ્કેલ પર $20$ વિભાગો ધરાવતું વર્નિયર કેલિપર્સ
$B)$ $1 \; mm$ પિચ અને ગોળાકાર સ્કેલ પર $100$ વિભાગો ધરાવતું સ્ક્રુ ગેજ
$C)$ પ્રકાશની તરંગલંબાઈ સુધીની લંબાઈ માપી શકતું ઓપ્ટિકલ સાધન?

એક વર્નિયર કેલિપર્સમાં,વર્નિયર સ્કેલના $10$ વિભાગો મુખ્ય સ્કેલના $9$ વિભાગો બરાબર છે. જ્યારે વર્નિયર કેલિપર્સના બંને જડબા એકબીજાને સ્પર્શે છે,ત્યારે વર્નિયર સ્કેલનું શૂન્ય મુખ્ય સ્કેલના શૂન્યની ડાબી બાજુએ ખસેલું હોય છે અને $4^{\text{th}}$ વર્નિયર સ્કેલ વિભાગ મુખ્ય સ્કેલના વિભાગ સાથે બરાબર સંપાત થાય છે. એક મુખ્ય સ્કેલ વિભાગ $1\,mm$ બરાબર છે. ગોળાકાર પદાર્થનો વ્યાસ માપતી વખતે,પદાર્થને બે જડબા વચ્ચે રાખવામાં આવે છે. હવે એવું જોવા મળે છે કે વર્નિયર સ્કેલનું શૂન્ય મુખ્ય સ્કેલના $30$ અને $31$ વિભાગોની વચ્ચે છે અને $6^{\text{th}}$ વર્નિયર સ્કેલ વિભાગ મુખ્ય સ્કેલના વિભાગ સાથે બરાબર સંપાત થાય છે. ગોળાકાર પદાર્થનો વ્યાસ $.......\,cm$ થશે.

સ્ક્રૂ ગેજનો ઉપયોગ કરીને તારનો વ્યાસ શોધવાના પ્રયોગમાં,નીચે મુજબના અવલોકનો નોંધવામાં આવ્યા હતા:
$(a)$ સ્ક્રૂ એક સંપૂર્ણ પરિભ્રમણમાં મુખ્ય સ્કેલ પર $0.5\,mm$ ખસે છે.
$(b)$ વર્તુળાકાર સ્કેલ પરના કુલ વિભાગો $= 50$.
$(c)$ મુખ્ય સ્કેલનું વાંચન $2.5\,mm$ છે.
$(d)$ વર્તુળાકાર સ્કેલનો $45^{\text{મો}}$ વિભાગ પિચ લાઇન પર છે.
$(e)$ સાધનમાં $0.03\,mm$ ની ઋણ શૂન્ય ત્રુટિ છે.
તો તારનો વ્યાસ $...........\,mm$ છે.

નીચે બે વિધાનો આપેલા છે: એકને વિધાન $(A)$ તરીકે અને બીજાને કારણ $(R)$ તરીકે લેબલ કરવામાં આવ્યું છે.
વિધાન $(A)$: વર્નિયર કેલિપર્સમાં જો ધન શૂન્ય ત્રુટિ હોય,તો માપ લેતી વખતે,લેવાયેલું અવલોકન વાસ્તવિક માપ કરતા વધારે હશે.
કારણ $(R)$: વર્નિયર કેલિપર્સમાં શૂન્ય ત્રુટિ ઉત્પાદન ખામીને કારણે અથવા અયોગ્ય હેન્ડલિંગને કારણે થઈ શકે છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો: