પોટેન્શિયોમીટર દ્વારા કોષનો આંતરિક અવરોધ માપવાના પ્રયોગમાં,જ્યારે કોષને $5\,\Omega$ ના અવરોધ સાથે શંટ કરવામાં આવે છે ત્યારે સંતુલન બિંદુ $2\,m$ લંબાઈ પર મળે છે; અને જ્યારે કોષને $10\,\Omega$ ના અવરોધ સાથે શંટ કરવામાં આવે છે ત્યારે તે $3\,m$ લંબાઈ પર મળે છે. તો કોષનો આંતરિક અવરોધ ................ $\Omega$ છે.

આકૃતિમાં $2.0 \; V$ અને $0.40 \; \Omega$ આંતરિક અવરોધ ધરાવતો કોષ દર્શાવેલ છે,જે અવરોધક તાર $AB$ પર વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત જાળવી રાખે છે. એક પ્રમાણિત કોષ જે $1.02 \; V$ નો અચળ $emf$ જાળવી રાખે છે (થોડા $mA$ સુધીના મધ્યમ પ્રવાહ માટે),તે તારની $67.3 \; cm$ લંબાઈ પર તટસ્થ બિંદુ આપે છે. પ્રમાણિત કોષમાંથી ખૂબ ઓછો પ્રવાહ ખેંચાય તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે,તેની શ્રેણીમાં $600 \; k \Omega$ નો ખૂબ ઊંચો અવરોધ મૂકવામાં આવે છે,જે તટસ્થ બિંદુની નજીક શોર્ટ કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ પ્રમાણિત કોષને અજ્ઞાત $emf$ $\varepsilon$ ધરાવતા કોષ દ્વારા બદલવામાં આવે છે અને સમાન રીતે તટસ્થ બિંદુ શોધતા તે તારની $82.3 \; cm$ લંબાઈ પર મળે છે.
$(a)$ $\varepsilon$ નું મૂલ્ય શું છે?
$(b)$ $600 \; k \Omega$ ના ઊંચા અવરોધનો હેતુ શું છે?
$(c)$ શું તટસ્થ બિંદુ આ ઊંચા અવરોધથી પ્રભાવિત થાય છે?
$(d)$ જો પોટેન્શિયોમીટરના ડ્રાઈવર કોષનો $emf$ $2.0 \; V$ ને બદલે $1.0 \; V$ હોત,તો શું આ પદ્ધતિ ઉપરની પરિસ્થિતિમાં કામ કરત?
$(e)$ શું આ પરિપથ ખૂબ જ નાના $emf$ (જેમ કે થર્મોકપલનો સામાન્ય $emf$) નક્કી કરવા માટે સારી રીતે કામ કરશે? જો નહીં,તો તમે પરિપથમાં કેવી રીતે ફેરફાર કરશો?

એક પોટેન્શિયોમીટર તાર $4 \,m$ લાંબો છે અને તેના છેડાઓ વચ્ચે $3 \,V$ નો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત જાળવી રાખવામાં આવે છે। પોટેન્શિયોમીટર તારની $100 \,cm$ લંબાઈ સામે સંતુલિત થતા કોષનું e.m.f. કેટલું હશે ($\,V$ માં)?

અવગણ્ય આંતરિક અવરોધ અને $2 \ V$ emf ધરાવતા કોષ સાથે $10 \ cm$ લંબાઈનો વાયર જોડેલ છે. વાયરનો અવરોધ $3 \ \Omega$ છે. $1 \ mV/cm$ જેટલો વિધુત સ્થિતિમાનનો તફાવત (પોટેન્શિયલ ગ્રેડિયન્ટ) મેળવવા માટે જરૂરી શ્રેણી અવરોધનું મૂલ્ય ................ $\Omega$ હશે.

પોટેન્શિયોમીટર વાયર $AB$ ની લંબાઈ $600 \, cm$ છે. ગેલ્વેનોમીટરમાં શૂન્ય આવર્તન મેળવવા માટે જોકી $J$ ને $A$ થી કેટલા અંતરે વાયર પર સ્પર્શ કરવો જોઈએ?

પોટેન્શિયોમીટરના તારની લંબાઈ $l$ છે. $E$ $emf$ ધરાવતો એક કોષ તારના ધન છેડાથી $l/3$ લંબાઈ પર સંતુલિત થાય છે. જો તારની લંબાઈમાં $l/2$ જેટલો વધારો કરવામાં આવે,તો તે જ કોષ કેટલા અંતરે સંતુલન બિંદુ આપશે?