યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં વ્યતિકરણ ભાત રચવા માટે $500 \, nm$ તરંગલંબાઇ ધરાવતા પ્રકાશનો ઉપયોગ થાય છે. એક વ્યતિકરણ પામતા કિરણના માર્ગમાં $1.5$ વક્રીભવનાંક અને $0.1 \, mm$ જાડાઈ ધરાવતી એક સમાન કાચની પ્લેટ મૂકવામાં આવે છે. આના કારણે મધ્યસ્થ અધિકતમ કેટલા શલાકા જેટલું ખસશે?

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં $500 \, nm$ તરંગલંબાઇ ધરાવતા એકવર્ણી પ્રકાશનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. પડદા પર વ્યતિકરણ ભાત મળે છે. જ્યારે એક સ્લિટને ખૂબ જ પાતળી કાચની પ્લેટ (વક્રીભવનાંક $= 1.5$) વડે ઢાંકવામાં આવે છે, ત્યારે મધ્યસ્થ અધિકતમ અગાઉ $4^{th}$ પ્રકાશિત શલાકા દ્વારા રોકાયેલી સ્થિતિ પર સ્થાનાંતરિત થાય છે. કાચની પ્લેટની જાડાઈ ..................... $\mu m$ છે.

સમાન કળામાં $\lambda$ તરંગલંબાઈનો પ્રકાશ ઉત્સર્જિત કરતી બે સુસંબદ્ધ સાંકડી સ્લિટ્સ એકબીજાને સમાંતર $3 \lambda$ ના નાના અંતરે મૂકવામાં આવી છે. પ્રકાશને સ્લિટ્સથી $D (>> \lambda)$ અંતરે મૂકવામાં આવેલા પડદા $S$ પર એકત્રિત કરવામાં આવે છે. કેન્દ્ર $O$ થી તે લઘુત્તમ અંતર $x$ શોધો કે જેથી બિંદુ $P$ મહત્તમ (maxima) હોય.

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,જો સફેદ પ્રકાશનો સમાંતર કિરણપુંજ સ્લિટના સમતલ પર આપાત થાય,તો પડદા પરના સફેદ ટપકાનું $O$ થી અંતર કેટલું હશે? [ધારો કે $d << D, \lambda << d$]

આકૃતિમાં દ્વિ-સ્લીટ પ્રયોગ દર્શાવેલ છે. દરેક સ્લીટની પહોળાઈ $W$ છે. એક સ્લીટની સામે $\delta$ જાડાઈ અને $\mu$ વક્રીભવનાંક ધરાવતો પાતળો ગ્લાસનો સ્લેબ મૂકવામાં આવે છે. કેન્દ્રીય બિંદુ $C$ પર તીવ્રતાને જાડાઈ $\delta$ ના વિધેય તરીકે માપવામાં આવે છે. જાડાઈ $\delta$ ની કઈ કિંમત માટે $C$ પર તીવ્રતા ન્યૂનતમ હશે?

જ્યારે યંગના પ્રયોગની એક સ્લિટને $4.8 \, mm$ જાડાઈની પારદર્શક શીટ વડે ઢાંકવામાં આવે છે,ત્યારે મધ્યસ્થ શલાકા મૂળ $30^{th}$ પ્રકાશિત શલાકાના સ્થાને ખસે છે. જો મધ્યસ્થ શલાકાને $20^{th}$ પ્રકાશિત શલાકાના સ્થાને ખસેડવી હોય,તો શીટની જાડાઈ કેટલી હોવી જોઈએ?