સમભાજન (Mitosis) અને અર્ધીકરણ (Meiosis) વચ્ચે | vedclass

Name: Exam Paper Generator | JEE NEET Paper Generator | Vedclass
Brand: Vedclass
Rating: 5 (35 reviews)

Question

(A) 						સમભાજન (Mitosis)			અર્ધીકરણ (Meiosis)							$(1)$ સમભાજનમાં, એક જ વિભાજનથી બે સંતતિ કોષો ઉત્પન્ન થાય છે.			$(1)$ અર્ધીકરણમાં બે ક્રમિક વિભાજ

Vedclass · Accepted Answer

Vedclass · Answer

(A) 						સમભાજન (Mitosis)			અર્ધીકરણ (Meiosis)							$(1)$ સમભાજનમાં, એક જ વિભાજનથી બે સંતતિ કોષો ઉત્પન્ન થાય છે.			$(1)$ અર્ધીકરણમાં બે ક્રમિક વિભાજનોનો સમાવેશ થાય છે - અર્ધીકરણ $I$ અને અર્ધીકરણ $II$. આ વિભાજનોથી ચાર સંતતિ કોષો ઉત્પન્ન થાય છે।							$(2)$ સમભાજનને સમવિભાજન કહેવાય છે કારણ કે સંતતિ કોષોમાં પિતૃ કોષ જેટલા જ રંગસૂત્રોની સંખ્યા જળવાઈ રહે છે।			$(2)$ અર્ધીકરણ $I$ ને ન્યૂનકારી વિભાજન કહેવાય છે કારણ કે રંગસૂત્રોની સંખ્યા અડધી થઈ જાય છે। અર્ધીકરણ $II$ ને સમવિભાજન કહેવાય છે કારણ કે તેમાં રંગસૂત્રિકાઓ અલગ થાય છે અને રંગસૂત્રોની સંખ્યા સમાન રહે છે।							$(3)$ પૂર્વાવસ્થા ટૂંકી હોય છે અને તેમાં કોઈ પેટા-તબક્કા હોતા નથી।			$(3)$ પૂર્વાવસ્થા $I$ ખૂબ લાંબી હોય છે અને તેમાં $5$ તબક્કાઓ હોય છે: લેપ્ટોટીન, ઝાયગોટીન, પેકીટીન, ડીપ્લોટીન અને ડાયાકીનેસિસ।							$(4)$ તેમાં રંગસૂત્રોની જોડી બનવી, વ્યતિકરણ (crossing-over) કે વ્યતિકરણ-સ્થાન (chiasmata) જેવી ઘટનાઓ થતી નથી।			$(4)$ પૂર્વાવસ્થા $I$ ના ઝાયગોટીન તબક્કામાં રંગસૂત્રોની જોડી બને છે। પેકીટીન દરમિયાન વ્યતિકરણ થાય છે। ડીપ્લોટીન તબક્કામાં વ્યતિકરણ-સ્થાન (chiasmata) રચાય છે।							$(5)$ સાયનેપ્ટોનેમલ સંકુલ બનતું નથી।			$(5)$ સાયનેપ્ટોનેમલ સંકુલ પૂર્વાવસ્થા $I$ ના ઝાયગોટીન તબક્કા દરમિયાન રચાય છે।							$(6)$ ભાજનાવસ્થામાં દરેક રંગસૂત્રની રંગસૂત્રિકાઓ અલગ પડે છે।			$(6)$ ભાજનાવસ્થા $I$ દરમિયાન, સમજાત રંગસૂત્રો અલગ થાય છે, જ્યારે રંગસૂત્રિકાઓ તેમના સેન્ટ્રોમિયર પર જોડાયેલી રહે છે। ભાજનાવસ્થા $II$ દરમિયાન, સેન્ટ્રોમિયરના વિભાજનને કારણે રંગસૂત્રિકાઓ અલગ થાય છે।							$(7)$ સમભાજન સજીવના ઘા રૂઝાવવા, સમારકામ અને વૃદ્ધિમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે।			$(7)$ અર્ધીકરણ જનીનિક ભિન્નતા લાવે છે અને પેઢી દર પેઢી રંગસૂત્રોની સંખ્યા જાળવી રાખે છે।

વિકલ્પ	આકૃતિ $A$	આકૃતિ $B$
$(a)$	ભાજનાવસ્થા (Metaphase)	અંત્યાવસ્થા (Telophase)
$(b)$	અંત્યાવસ્થા (Telophase)	ભાજનાવસ્થા (Metaphase)
$(c)$	મોડી ભાજનોત્તર અવસ્થા (Late anaphase)	પૂર્વાવસ્થા (Prophase)
$(d)$	પૂર્વાવસ્થા (Prophase)	ભાજનોત્તર અવસ્થા (Anaphase)

Column-$I$	Column-$II$
$(1)$ $G_2$ તબક્કો	$(p)$ શાંત અવસ્થા $(G_0)$
$(2)$ તારાકેન્દ્રનું સ્વયંજનન	$(q)$ પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ
$(3)$ કોષચક્ર	$(r)$ $S$ તબક્કો
$(4)$ હૃદયના કોષો	$(s)$ વૃદ્ધિ અને વિભાજન

સમભાજન (Mitosis) અને અર્ધીકરણ (Meiosis) વચ્ચેના મુખ્ય તફાવતો જણાવો.

Similar Questions

$X$-bodies ની શોધ કોના દ્વારા કરવામાં આવી હતી?

$\text{વિધાન } (S)$: દરેક નવો પેદા થતો કોષ કોષચક્રને અનુસરે છે.
$\text{કારણ } (R)$: વનસ્પતિ કોષમાં તારાકેન્દ્રનો અભાવ હોય છે.

Vedclass Test Series

Exam Paper Generator

Online Exam Module

સમભાજન (Mitosis)	અર્ધીકરણ (Meiosis)
$(1)$ સમભાજનમાં, એક જ વિભાજનથી બે સંતતિ કોષો ઉત્પન્ન થાય છે.	$(1)$ અર્ધીકરણમાં બે ક્રમિક વિભાજનોનો સમાવેશ થાય છે - અર્ધીકરણ $I$ અને અર્ધીકરણ $II$. આ વિભાજનોથી ચાર સંતતિ કોષો ઉત્પન્ન થાય છે।
$(2)$ સમભાજનને સમવિભાજન કહેવાય છે કારણ કે સંતતિ કોષોમાં પિતૃ કોષ જેટલા જ રંગસૂત્રોની સંખ્યા જળવાઈ રહે છે।	$(2)$ અર્ધીકરણ $I$ ને ન્યૂનકારી વિભાજન કહેવાય છે કારણ કે રંગસૂત્રોની સંખ્યા અડધી થઈ જાય છે। અર્ધીકરણ $II$ ને સમવિભાજન કહેવાય છે કારણ કે તેમાં રંગસૂત્રિકાઓ અલગ થાય છે અને રંગસૂત્રોની સંખ્યા સમાન રહે છે।
$(3)$ પૂર્વાવસ્થા ટૂંકી હોય છે અને તેમાં કોઈ પેટા-તબક્કા હોતા નથી।	$(3)$ પૂર્વાવસ્થા $I$ ખૂબ લાંબી હોય છે અને તેમાં $5$ તબક્કાઓ હોય છે: લેપ્ટોટીન, ઝાયગોટીન, પેકીટીન, ડીપ્લોટીન અને ડાયાકીનેસિસ।
$(4)$ તેમાં રંગસૂત્રોની જોડી બનવી, વ્યતિકરણ (crossing-over) કે વ્યતિકરણ-સ્થાન (chiasmata) જેવી ઘટનાઓ થતી નથી।	$(4)$ પૂર્વાવસ્થા $I$ ના ઝાયગોટીન તબક્કામાં રંગસૂત્રોની જોડી બને છે। પેકીટીન દરમિયાન વ્યતિકરણ થાય છે। ડીપ્લોટીન તબક્કામાં વ્યતિકરણ-સ્થાન (chiasmata) રચાય છે।
$(5)$ સાયનેપ્ટોનેમલ સંકુલ બનતું નથી।	$(5)$ સાયનેપ્ટોનેમલ સંકુલ પૂર્વાવસ્થા $I$ ના ઝાયગોટીન તબક્કા દરમિયાન રચાય છે।
$(6)$ ભાજનાવસ્થામાં દરેક રંગસૂત્રની રંગસૂત્રિકાઓ અલગ પડે છે।	$(6)$ ભાજનાવસ્થા $I$ દરમિયાન, સમજાત રંગસૂત્રો અલગ થાય છે, જ્યારે રંગસૂત્રિકાઓ તેમના સેન્ટ્રોમિયર પર જોડાયેલી રહે છે। ભાજનાવસ્થા $II$ દરમિયાન, સેન્ટ્રોમિયરના વિભાજનને કારણે રંગસૂત્રિકાઓ અલગ થાય છે।
$(7)$ સમભાજન સજીવના ઘા રૂઝાવવા, સમારકામ અને વૃદ્ધિમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે।	$(7)$ અર્ધીકરણ જનીનિક ભિન્નતા લાવે છે અને પેઢી દર પેઢી રંગસૂત્રોની સંખ્યા જાળવી રાખે છે।