પરમાણુમાં ન્યુક્લિયસની આસપાસ પરિભ્રમણ કરતા ઇલેક્ટ્રોનની કક્ષીય ચુંબકીય મોમેન્ટ માટેનું સૂત્ર મેળવો અને ગાયરોમેગ્નેટિક ગુણોત્તર સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે $(-e)$ વિદ્યુતભાર ધરાવતો ઇલેક્ટ્રોન $(+Ze)$ વિદ્યુતભાર ધરાવતા સ્થિર ભારે ન્યુક્લિયસની આસપાસ $r$ ત્રિજ્યાની કક્ષામાં $v$ ઝડપથી નિયમિત વર્તુળાકાર ગતિ કરે છે.
પરિભ્રમણ કરતા ઇલેક્ટ્રોન દ્વારા રચાતો પ્રવાહ $I$ નીચે મુજબ છે:
$I = \frac{e}{T} \quad \dots (1)$
જ્યાં $T$ એ પરિભ્રમણનો આવર્તકાળ છે.
$v = \frac{2 \pi r}{T}$ હોવાથી,$T = \frac{2 \pi r}{v} \quad \dots (2)$
સમીકરણ $(2)$ ને $(1)$ માં મૂકતા:
$I = \frac{e v}{2 \pi r} \quad \dots (3)$
આ પ્રવાહ ગાળા સાથે સંકળાયેલ ચુંબકીય મોમેન્ટ $\mu_l$,જેનું ક્ષેત્રફળ $A = \pi r^2$ છે,તે:
$\mu_l = I A = \left( \frac{e v}{2 \pi r} \right) (\pi r^2) = \frac{e v r}{2} \quad \dots (4)$
ઇલેક્ટ્રોનના દળ $m_e$ વડે ગુણતા અને ભાગતા:
$\mu_l = \frac{e}{2 m_e} (m_e v r)$
કક્ષીય કોણીય વેગમાન $L = m_e v r$ હોવાથી,આપણને મળે છે:
$\mu_l = \frac{e}{2 m_e} L$
ગુણોત્તર $\frac{\mu_l}{L} = \frac{e}{2 m_e}$ ને ગાયરોમેગ્નેટિક ગુણોત્તર કહેવામાં આવે છે,જે ઇલેક્ટ્રોન માટે અચળ છે.

Explore More

Similar Questions

જો $M_0$ અને $L_0$ અનુક્રમે ઈલેક્ટ્રોનની તેની કક્ષીય ગતિને કારણે ચુંબકીય મોમેન્ટ અને કોણીય વેગમાન દર્શાવતા હોય,તો ગાયરોમેગ્નેટિક ગુણોત્તર શું થશે?

હાઇડ્રોજન પરમાણુમાં એક ઇલેક્ટ્રોન $(e)$ $r$ ત્રિજ્યાની વર્તુળાકાર કક્ષામાં ભ્રમણ કરે છે. ઇલેક્ટ્રોનનું કોણીય વેગમાન કેટલું હશે? (જ્યાં $M$ એ તેની સાથે સંકળાયેલ ચુંબકીય ડાયપોલ મોમેન્ટ છે અને $m$ એ ઇલેક્ટ્રોનનું દળ છે.)

હાઇડ્રોજન પરમાણુની વર્તુળાકાર કક્ષામાં ભ્રમણ કરતા ઇલેક્ટ્રોનનો ગાયરોમેગ્નેટિક ગુણોત્તર $ 8.8 \times 10^{10} \ C \ kg^{-1} $ છે. ઇલેક્ટ્રોનનું દળ કેટલું હશે? (ઇલેક્ટ્રોનનો વીજભાર $ e = 1.6 \times 10^{-19} \ C $ આપેલ છે.)

સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ માં ઇલેક્ટ્રોનની ક્વોન્ટાઇઝ્ડ ગતિ માટેનું એક મોડેલ જણાવે છે કે ઇલેક્ટ્રોનની કક્ષામાંથી પસાર થતું ફ્લક્સ $n(h / e)$ છે,જ્યાં $n$ એ પૂર્ણાંક છે,$h$ એ પ્લાન્કનો અચળાંક છે અને $e$ એ ઇલેક્ટ્રોનનો વિદ્યુતભાર છે. આ મોડેલ મુજબ,ઇલેક્ટ્રોનની સૌથી ઓછી ઉર્જા અવસ્થામાં ચુંબકીય મોમેન્ટ કેટલી હશે? ($m$ એ ઇલેક્ટ્રોનનું દળ છે).

ઇલેક્ટ્રોનનો ગાયરોમેગ્નેટિક ગુણોત્તર એ ઇલેક્ટ્રોનના વિશિષ્ટ વીજભારના . . . . . . ગણો છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo