યંગના ડબલ-સ્લિટ પ્રયોગમાં પડદા પરના કોઈ બિંદુએ પથ તફાવતનું સૂત્ર $x$,$d$ અને $D$ ના પદમાં મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) યંગના ડબલ-સ્લિટ પ્રયોગમાં,એક ઉદગમ $S$ માંથી આવતો પ્રકાશ સ્લિટ $S_1$ અને $S_2$ પર એકસાથે પહોંચે છે,જેથી તેઓ સુસંબદ્ધ ઉદગમો તરીકે વર્તે છે.
ધારો કે $S_1$ અને $S_2$ વચ્ચેનું અંતર $d$ છે અને પડદા $GG'$ નું અંતર $D$ છે.
પડદા પરના બિંદુ $P$ પર,જે મધ્યબિંદુ $O$ થી $x$ અંતરે છે,પથ તફાવત $\Delta p = S_2P - S_1P$ થાય.
ભૂમિતિ મુજબ:
$S_1P^2 = D^2 + (x - d/2)^2$
$S_2P^2 = D^2 + (x + d/2)^2$
બંને સમીકરણોની બાદબાકી કરતા:
$S_2P^2 - S_1P^2 = (D^2 + x^2 + dx + d^2/4) - (D^2 + x^2 - dx + d^2/4) = 2xd$
$(S_2P - S_1P)(S_2P + S_1P) = 2xd$
જ્યારે $D \gg d$ અને $D \gg x$ હોય,ત્યારે $S_2P + S_1P \approx 2D$ લઈ શકાય.
તેથી,$\Delta p(2D) = 2xd$,જેનું સાદું રૂપ $\Delta p = \frac{xd}{D}$ મળે છે.

Explore More

Similar Questions

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં,$4000 \text{ } \mathring{A}$ તરંગલંબાઇ ધરાવતા એકવર્ણી પ્રકાશનો ઉપયોગ કરતા દ્રશ્યક્ષેત્રમાં $10$ શલાકાઓ મળે છે. જો આપણે $5000 \text{ } \mathring{A}$ તરંગલંબાઇ ધરાવતા એકવર્ણી પ્રકાશનો ઉપયોગ કરીએ,તો તે જ દ્રશ્યક્ષેત્રમાં મળતી શલાકાઓની સંખ્યા કેટલી હશે?

યંગના ડબલ-સ્લિટ પ્રયોગમાં,એક બિંદુ પરની તીવ્રતા મહત્તમ તીવ્રતાના $1/4$ ભાગની છે. આ બિંદુનું કોણીય સ્થાન શોધો.

Difficult
View Solution

વિધાન-$1$: જો $YDSE$ માં સફેદ પ્રકાશનો ઉપયોગ કરવામાં આવે,તો મધ્યસ્થ પ્રકાશિત શલાકા સફેદ હશે.
વિધાન-$2$: $YDSE$ માં સફેદ પ્રકાશના કિસ્સામાં,તમામ તરંગલંબાઈઓ તેમના શૂન્ય ક્રમના મહત્તમ (zero order maxima) એક જ સ્થાને ઉત્પન્ન કરે છે.

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં,બે સ્લિટ સમાન કંપવિસ્તાર $A$ અને તરંગલંબાઇ $\lambda$ ના સુસંબદ્ધ ઉદગમો તરીકે કાર્ય કરે છે. સમાન સેટઅપ સાથેના બીજા પ્રયોગમાં,બે સ્લિટ સમાન કંપવિસ્તાર $A$ અને તરંગલંબાઇ $\lambda$ ધરાવે છે પરંતુ તે અસુસંબદ્ધ છે. પ્રથમ કિસ્સામાં અને બીજા કિસ્સામાં પડદાના મધ્યબિંદુ પર પ્રકાશની તીવ્રતાનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?

યંગના બે સ્લિટના પ્રયોગમાં, જો પ્રકાશની તરંગલંબાઈ ઘટાડવામાં આવે, તો શલાકાની પહોળાઈ .....

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo