આકૃતિમાં બે વર્તુળાકાર પ્લેટોથી બનેલો કેપેસિટર દર્શાવેલ છે,જેની દરેકની ત્રિજ્યા $12 \; cm$ છે અને તે $5.0 \; cm$ ના અંતરે અલગ પડેલી છે. કેપેસિટરને બાહ્ય સ્ત્રોત (આકૃતિમાં દર્શાવેલ નથી) દ્વારા ચાર્જ કરવામાં આવી રહ્યું છે. ચાર્જિંગ પ્રવાહ અચળ છે અને $0.15 \; A$ જેટલો છે.
$(a)$ કેપેસિટન્સ અને પ્લેટો વચ્ચેના વિદ્યુતસ્થિતિમાનના તફાવતમાં થતા ફેરફારનો દર ગણો.
$(b)$ પ્લેટો વચ્ચેનું સ્થાનાંતર પ્રવાહ (displacement current) મેળવો.
$(c)$ શું કેપેસિટરની દરેક પ્લેટ પર કિર્ચોફનો પ્રથમ નિયમ (જંક્શનનો નિયમ) માન્ય છે? સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) દરેક વર્તુળાકાર પ્લેટની ત્રિજ્યા,$r = 12 \; cm = 0.12 \; m$
પ્લેટો વચ્ચેનું અંતર,$d = 5 \; cm = 0.05 \; m$
ચાર્જિંગ પ્રવાહ,$I = 0.15 \; A$
શૂન્યાવકાશની પરમિટિવિટી,$\varepsilon_{0} = 8.85 \times 10^{-12} \; C^{2} \; N^{-1} \; m^{-2}$
$(a)$ કેપેસિટન્સ $C$ એ $C = \frac{\varepsilon_{0} A}{d}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $A = \pi r^{2}$.
$C = \frac{8.85 \times 10^{-12} \times \pi \times (0.12)^{2}}{0.05} \approx 8.0032 \times 10^{-12} \; F = 80.032 \; pF$.
$q = CV$ હોવાથી,સમયની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા $\frac{dq}{dt} = C \frac{dV}{dt}$ મળે.
આપેલ છે કે $\frac{dq}{dt} = I$,તેથી $\frac{dV}{dt} = \frac{I}{C} = \frac{0.15}{80.032 \times 10^{-12}} \approx 1.87 \times 10^{9} \; V/s$.
$(b)$ પ્લેટો વચ્ચેનો સ્થાનાંતર પ્રવાહ $i_{d}$ એ વાયરમાં વહેતા વહન પ્રવાહ $I$ જેટલો જ હોય છે. તેથી,$i_{d} = 0.15 \; A$.
$(c)$ હા,જો આપણે કુલ પ્રવાહને વહન પ્રવાહ અને સ્થાનાંતર પ્રવાહના સરવાળા તરીકે લઈએ,તો કેપેસિટરની દરેક પ્લેટ પર કિર્ચોફનો પ્રથમ નિયમ માન્ય છે.

Explore More

Similar Questions

પ્રવેગિત ઈલેક્ટ્રોન ...... ઉત્પન્ન કરે છે.

મેક્સવેલની પૂર્વધારણા મુજબ,બદલાતું વિદ્યુતક્ષેત્ર શું ઉત્પન્ન કરે છે?

મેક્સવેલના સમીકરણો શું છે? આ સમીકરણો લખો.

એક નળાકાર વિસ્તારમાં સમાન વિદ્યુતક્ષેત્ર છે જે નળાકારની અક્ષની દિશામાં છે અને સમય સાથે બદલાય છે. જો $r$ એ નળાકારની અક્ષથી અંતર હોય,તો વિસ્તારની અંદર ચુંબકીય ક્ષેત્રનું મૂલ્ય કેટલું હશે?

કેપેસિટરના ચાર્જિંગ દરમિયાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર મેળવવા માટે એમ્પીયરના સર્કિટલ નિયમનો ઉપયોગ કરવાથી કયો વિરોધાભાસ જોવા મળે છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo