વિદ્યુતપ્રવાહ ખંડ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા ચુંબકીય ક્ષેત્ર માટે બાયો-સાવરનો નિયમ લખો અને સમજાવો. ચુંબકીય ક્ષેત્રની દિશા જણાવો અને તેનો એકમ વ્યાખ્યાયિત કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) બાયો-સાવરનો નિયમ: વિદ્યુતપ્રવાહ ખંડ $I d \vec{l}$ થી $\vec{r}$ સ્થાન સદિશ ધરાવતા બિંદુએ ઉદ્ભવતું ચુંબકીય ક્ષેત્ર $d \vec{B}$ નીચે મુજબ આપવામાં આવે છે:
$d \vec{B} = \frac{\mu_0}{4 \pi} \frac{I (d \vec{l} \times \vec{r})}{r^3} = \frac{\mu_0}{4 \pi} \frac{I d l \sin \theta}{r^2} \hat{r}$
બાયો-સાવરના નિયમ અનુસાર,ક્ષેત્રનું મૂલ્ય $d B$:
$(1)$ વાહકમાંથી વહેતા વિદ્યુતપ્રવાહ $I$ ના સમપ્રમાણમાં છે: $d B \propto I$
$(2)$ વિદ્યુતપ્રવાહ ખંડની લંબાઈ $|d \vec{l}|$ ના સમપ્રમાણમાં છે: $d B \propto d l$
$(3)$ $\sin \theta$ ના સમપ્રમાણમાં છે,જ્યાં $\theta$ એ $d \vec{l}$ અને $\vec{r}$ વચ્ચેનો ખૂણો છે: $d B \propto \sin \theta$
$(4)$ બિંદુ $P$ ના વિદ્યુતપ્રવાહ ખંડથી અંતર $r$ ના વર્ગના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં છે: $d B \propto \frac{1}{r^2}$
આ બધા પરિબળોને જોડતા,$d B \propto \frac{I d l \sin \theta}{r^2}$,અથવા $d \vec{B} = \frac{\mu_0}{4 \pi} \frac{I (d \vec{l} \times \vec{r})}{r^3}$.
દિશા: $d \vec{B}$ ની દિશા $d \vec{l}$ અને $\vec{r}$ ને સમાવતા સમતલને લંબ હોય છે,જે જમણા હાથના નિયમ દ્વારા નક્કી થાય છે.
એકમ: ચુંબકીય ક્ષેત્રનો $SI$ એકમ ટેસ્લા $(T)$ છે. $1 \text{ Tesla} = 1 \text{ Weber/meter}^2$.

Explore More

Similar Questions

એક પાવર લાઇનમાંથી દક્ષિણ દિશામાં વિદ્યુતપ્રવાહ વહી રહ્યો છે. પાવર લાઇનની ઉપર ચુંબકીય ક્ષેત્રની દિશા (પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રને અવગણતા) કઈ હશે?

સમાન અને વિરુદ્ધ પ્રવાહ ધરાવતા બે વર્તુળાકાર લૂપ $L_1$ અને $L_2$ ને એક સામાન્ય અક્ષ સાથે એકબીજાને સમાંતર મૂકવામાં આવ્યા છે. લૂપ $L_1$ ની ત્રિજ્યા $R_1$ છે અને $L_2$ ની ત્રિજ્યા $R_2$ છે. લૂપના કેન્દ્રો વચ્ચેનું અંતર $\sqrt{3} R_1$ છે. $L_2$ ના કેન્દ્ર પર ચુંબકીય ક્ષેત્ર શૂન્ય થશે જો

$2.0$ $m$ લંબાઈના સીધા તારમાંથી $I$ $A$ જેટલો વિદ્યુતપ્રવાહ પસાર થાય છે. તારના બંને છેડાથી $3$ $m$ અંતરે અને તારની અક્ષ પર આવેલા હવામાંના બિંદુએ ચુંબકીય ક્ષેત્ર કેટલું હશે?

$N$ આંટા અને $R$ ત્રિજ્યા ધરાવતા વર્તુળાકાર પ્રવાહધારિત લૂપની અક્ષ પરના બિંદુએ ચુંબકીય ક્ષેત્રનું સૂત્ર લખો,જે કેન્દ્રથી $x$ અંતરે આવેલું છે.

બે સમકેન્દ્રીય વર્તુળાકાર ગૂંચળા $A$ અને $B$ ની ત્રિજ્યા અનુક્રમે $20 \text{ cm}$ અને $10 \text{ cm}$ છે અને તે એક જ સમતલમાં આવેલા છે. ગૂંચળા $A$ માં $0.5 \text{ A}$ વિદ્યુતપ્રવાહ વિષમઘડી દિશામાં વહે છે. સામાન્ય કેન્દ્ર પર કુલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર શૂન્ય થાય તે માટે ગૂંચળા $B$ માં કેટલો વિદ્યુતપ્રવાહ હોવો જોઈએ?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo