ધારો કે $m$ દળનો એક દડો $v$ જેટલી પ્રારંભિક ઝડપ સાથે શિરોલંબ દિશામાં ઉપર ફેંકવામાં આવે છે. તેની ઝડપ સતત ઘટતી જાય છે જ્યાં સુધી તે શૂન્ય ન થાય. ત્યારબાદ,દડો નીચે પડવાનું શરૂ કરે છે અને જમીન પર અથડાય તે પહેલાં ફરીથી $v$ જેટલી ઝડપ પ્રાપ્ત કરે છે. આ સૂચવે છે કે દડાના પ્રારંભિક અને અંતિમ વેગમાનનું મૂલ્ય સમાન છે. તેમ છતાં,આ વેગમાન સંરક્ષણનું ઉદાહરણ નથી. સમજાવો શા માટે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) વેગમાન સંરક્ષણનો નિયમ ફક્ત અલગ કરેલી (isolated) સિસ્ટમ માટે જ લાગુ પડે છે જ્યાં સિસ્ટમ પર કોઈ બાહ્ય બળ લાગતું ન હોય.
આ કિસ્સામાં,દડો એ અલગ કરેલી સિસ્ટમ નથી કારણ કે તેના પર પૃથ્વીનું બાહ્ય ગુરુત્વાકર્ષણ બળ સતત લાગે છે.
આ બાહ્ય બળ દડાના વેગમાં ફેરફાર કરે છે અને પરિણામે તેના વેગમાનમાં પણ ફેરફાર થાય છે.
તેથી,બાહ્ય બળ હાજર હોવાથી,માત્ર દડાનું વેગમાન સંરક્ષિત રહેતું નથી.

Explore More

Similar Questions

એક પાણીનું ટેન્કર તેની ઊંચાઈના $2/3$ ભાગ સુધી ભરેલું છે અને તે સમાન ઝડપે ગતિ કરી રહ્યું છે. અચાનક બ્રેક લગાવતા,ટેન્કરમાં રહેલું પાણી

ન્યૂટનના ગતિના ત્રીજા નિયમ મુજબ,દરેક બળની સાથે સમાન અને વિરુદ્ધ દિશાનું બળ હોય છે. તો પછી કોઈ વસ્તુ કેવી રીતે ગતિ કરી શકે?

$(a)$ વેગમાનની વ્યાખ્યા આપો અને તેનો $SI$ એકમ જણાવો.
$(b)$ $5\, kg$ દળ ધરાવતા પદાર્થ માટે આકૃતિમાં દર્શાવેલ વેગ-સમયના આલેખ પરથી,નીચેના સમયગાળા માટે પદાર્થ પર લાગતું બળ શોધો:
$(i)$ $O$ થી $A$ અને $(ii)$ $B$ થી $C$.
$(c)$ કોના માટે વધુ બળની જરૂર પડશે: $2\, kg$ ના દળને $5\, m s^{-2}$ ના પ્રવેગથી ગતિ કરાવવા કે $4\, kg$ ના દળને $2\, m s^{-2}$ ના પ્રવેગથી ગતિ કરાવવા?

કાચ અથવા ચીનાઈ માટીની વસ્તુઓને પરાળ (straw) સાથે કેમ પેક કરવામાં આવે છે?

જ્યારે કોઈ પદાર્થ પર ચોખ્ખું બળ (net force) લાગે છે,ત્યારે તે પદાર્થ બળની દિશામાં પ્રવેગિત થશે,જેનો પ્રવેગ કોના પ્રમાણમાં હોય છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo