પોટેન્શિયોમીટરના તારની લંબાઈ $L$ છે. $E$ જેટલું e.m.f. ધરાવતો કોષ તારના ધન છેડાથી $\frac{L}{5}$ લંબાઈ પર સંતુલિત થાય છે. જો તારની લંબાઈમાં $\frac{L}{2}$ જેટલો વધારો કરવામાં આવે,તો તે જ કોષ $x$ અંતરે સંતુલન બિંદુ આપશે. $x$ નું મૂલ્ય શોધો.

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ પોટેન્શિયોમીટર સાથે પ્રયોગ કરતી વખતે,એવું જોવા મળ્યું કે ગેલ્વેનોમીટરમાં આવતું આવર્તન એક તરફી છે અને $(i)$ જ્યારે જોકીને તારના એક છેડા $A$ થી છેડા $B$ તરફ ખસેડવામાં આવે છે ત્યારે આવર્તન ઘટે છે; $(ii)$ જ્યારે જોકીને છેડા $B$ તરફ ખસેડવામાં આવે છે ત્યારે આવર્તન વધે છે.
$(i)$ કિસ્સા $(i)$ માં કોષ $E_1$ નો કયો ટર્મિનલ ($+$ અથવા $-ve$) $X$ પર જોડાયેલ છે અને $E_1$ એ $E$ સાથે કેવી રીતે સંબંધિત છે?
$(ii)$ કિસ્સા $(ii)$ માં કોષ $E_1$ નો કયો ટર્મિનલ $X$ પર જોડાયેલ છે?

પોટેન્શિયોમીટર વાયરના આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $6 \times 10^{-7} \ m^2$ છે. જ્યારે તેને અવગણ્ય આંતરિક અવરોધ ધરાવતા કોષ અને શ્રેણીમાં રહેલા અવરોધ સાથે જોડવામાં આવે ત્યારે પોટેન્શિયોમીટર વાયરના એકમ લંબાઈ દીઠ સ્થિતિમાનનો તફાવત $0.15 \ Vm^{-1}$ છે. જો પોટેન્શિયોમીટર વાયરમાંથી વહેતો પ્રવાહ $0.3 \ A$ હોય,તો પોટેન્શિયોમીટર વાયરના દ્રવ્યની અવરોધકતા કેટલી હશે?

પોટેન્શિયોમીટરના પ્રાથમિક પરિપથમાં વિદ્યુત પ્રવાહ $0.2 \ A$ છે. પોટેન્શિયોમીટર તારની અવરોધકતા અને આડછેદનું ક્ષેત્રફળ અનુક્રમે $4 \times 10^{-7} \ \Omega \cdot m$ અને $8 \times 10^{-7} \ m^2$ છે. પોટેન્શિયલ ગ્રેડિયન્ટ (સ્થિતિમાન પ્રચલન) ......... $V/m$ હશે.

$6\,V$ ની બેટરી $100\,\Omega$ અવરોધ ધરાવતા $3\,m$ લાંબા સમાન વાયરના છેડાઓ સાથે જોડાયેલ છે. વાયર પરના $50\,cm$ ના અંતરે આવેલા બે બિંદુઓ વચ્ચેનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત ............. $V$ હશે.

વોલ્ટમીટરના કેલિબ્રેશનના પ્રયોગમાં,$1.1 \text{ V}$ ના $e.m.f.$ ધરાવતો પ્રમાણિત કોષ પોટેન્શિયોમીટરના તાર પર $440 \text{ cm}$ લંબાઈએ સંતુલિત થાય છે. અવરોધના બે છેડા વચ્ચેનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત તારની $220 \text{ cm}$ લંબાઈએ સંતુલિત થાય છે. વોલ્ટમીટરનું અવલોકન $0.5 \text{ V}$ છે. તો વોલ્ટમીટરના અવલોકનમાં રહેલી ત્રુટિ ................. $V$ હશે.