રાઉલ્ટના નિયમનો ઉપયોગ કરીને સમજાવો કે નીચેના દ્રાવણોમાં દ્રાવણનું કુલ બાષ્પ દબાણ ઘટકોના મોલ અંશ સાથે કેવી રીતે સંબંધિત છે:
$(a)$ $CHCl_{3(l)}$ અને $CH_{2}Cl_{2(l)}$
$(b)$ $NaCl_{(s)}$ અને $H_{2}O_{(l)}$

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) જ્યારે દ્રાવણના બંને ઘટકો બાષ્પશીલ પ્રવાહી ($CHCl_{3}$ અને $CH_{2}Cl_{2}$) હોય,ત્યારે કુલ બાષ્પ દબાણ $(p_{total})$ એ ઘટકોના આંશિક બાષ્પ દબાણના સરવાળા જેટલું હોય છે:
$p_{total} = p_{1} + p_{2} = x_{1}p_{1}^{0} + x_{2}p_{2}^{0}$
$x_{1} + x_{2} = 1$ હોવાથી,$p_{total} = x_{1}p_{1}^{0} + (1 - x_{1})p_{2}^{0} = x_{1}(p_{1}^{0} - p_{2}^{0}) + p_{2}^{0}$ લખી શકાય.
આમ,કુલ બાષ્પ દબાણ એક ઘટકના મોલ અંશ સાથે રેખીય રીતે બદલાય છે.
$(b)$ જ્યારે દ્રાવણમાં અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય $(NaCl_{(s)})$ અને બાષ્પશીલ દ્રાવક $(H_{2}O_{(l)})$ હોય,ત્યારે દ્રાવ્ય બાષ્પ દબાણમાં ફાળો આપતું નથી.
રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ,દ્રાવણનું કુલ બાષ્પ દબાણ એ દ્રાવકના આંશિક બાષ્પ દબાણ જેટલું હોય છે:
$p_{total} = p_{solvent} = x_{solvent}p_{solvent}^{0}$
અહીં,કુલ બાષ્પ દબાણ એ દ્રાવક $(H_{2}O_{(l)})$ ના મોલ અંશના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે.

Explore More

Similar Questions

$1 \ mol$ અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય ધરાવતા $36 \ g$ પાણીમાં બનાવેલા દ્રાવણનું બાષ્પદબાણ કેટલું હશે ($mm \ Hg$ માં)? $(P_1^0 = 400 \ mm \ Hg)$

ત્રણ અલગ-અલગ પ્રવાહીઓ $X$,$Y$ અને $Z$ માટે બાષ્પ દબાણ અને તાપમાનનો આલેખ નીચે દર્શાવેલ છે.
નીચે મુજબના અનુમાન કરવામાં આવ્યા છે:
$(A)$ $Y$ ની સરખામણીમાં $X$ માં આંતરઆણ્વિય આકર્ષણ બળો વધારે છે.
$(B)$ $Y$ ની સરખામણીમાં $X$ માં આંતરઆણ્વિય આકર્ષણ બળો ઓછા છે.
$(C)$ $Y$ ની સરખામણીમાં $Z$ માં આંતરઆણ્વિય આકર્ષણ બળો ઓછા છે.
સાચું/સાચા અનુમાન કયું/કયા છે?

$C_6H_6$,$CH_3OH$,$C_6H_5NH_2$ અને $C_6H_5NO_2$ ના ઉત્કલનબિંદુ અનુક્રમે $80 \, ^\circ C$,$65 \, ^\circ C$,$184 \, ^\circ C$ અને $212 \, ^\circ C$ છે. ઓરડાના તાપમાને કયું સંયોજન મહત્તમ બાષ્પદબાણ દર્શાવે છે?

વિધાન : જો દ્રાવક કરતાં વધુ બાષ્પશીલ પ્રવાહી દ્રાવ્યને દ્રાવકમાં ઉમેરવામાં આવે,તો દ્રાવણનું બાષ્પ દબાણ વધી શકે છે,એટલે કે $p_s > p^o$.
કારણ : વધુ બાષ્પશીલ પ્રવાહી દ્રાવ્યની હાજરીમાં,ફક્ત દ્રાવ્ય જ બાષ્પ બનાવશે અને દ્રાવક નહીં.

જો $8 \; g$ બિન-વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવ્યને $114 \; g$ $n$-ઓક્ટેનમાં ઓગાળવામાં આવે જેથી તેનું બાષ્પ દબાણ ઘટીને $80 \%$ થાય,તો દ્રાવ્યનું મોલર દળ ($g \; mol^{-1}$ માં) કેટલું હશે?
આપેલ છે કે $n$-ઓક્ટેનનું મોલર દળ $114 \; g \; mol^{-1}$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo