કોષોનું સમાંતર જોડાણ એટલે શું? સમાંતરમાં જોડાયેલા બે કોષોના સમતુલ્ય emf માટેનું સમીકરણ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) જો આપેલા કોષોના ધન ધ્રુવોને એક બિંદુએ અને ઋણ ધ્રુવોને બીજા બિંદુએ જોડવામાં આવે,તો આવા જોડાણને કોષોનું સમાંતર જોડાણ કહેવામાં આવે છે.
આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,$\varepsilon_{1}$ અને $\varepsilon_{2}$ emf ધરાવતા અને અનુક્રમે $r_{1}$ અને $r_{2}$ આંતરિક અવરોધ ધરાવતા બે કોષોને $B_{1}$ અને $B_{2}$ વચ્ચે સમાંતરમાં જોડવામાં આવ્યા છે.
$\varepsilon_{1}$ emf વાળા કોષમાં પ્રવાહ $I_{1}$ છે અને $\varepsilon_{2}$ emf વાળા કોષમાં પ્રવાહ $I_{2}$ છે.
$B_{1}$ જંકશન પર કુલ પ્રવાહ $I = I_{1} + I_{2}$ છે.
ધારો કે $B_{1}$ અને $B_{2}$ પરના સ્થિતિમાન અનુક્રમે $V(B_{1})$ અને $V(B_{2})$ છે. દરેક કોષ વચ્ચેનો સ્થિતિમાનનો તફાવત $V = V(B_{1}) - V(B_{2})$ નીચે મુજબ મળે:
$V = \varepsilon_{1} - I_{1}r_{1} \implies I_{1} = \frac{\varepsilon_{1} - V}{r_{1}}$
$V = \varepsilon_{2} - I_{2}r_{2} \implies I_{2} = \frac{\varepsilon_{2} - V}{r_{2}}$
આ કિંમતોને કુલ પ્રવાહના સમીકરણમાં મૂકતા:
$I = \frac{\varepsilon_{1} - V}{r_{1}} + \frac{\varepsilon_{2} - V}{r_{2}} = \left( \frac{\varepsilon_{1}}{r_{1}} + \frac{\varepsilon_{2}}{r_{2}} \right) - V \left( \frac{1}{r_{1}} + \frac{1}{r_{2}} \right)$
$V$ ને કર્તા બનાવતા:
$V \left( \frac{r_{1} + r_{2}}{r_{1}r_{2}} \right) = \left( \frac{\varepsilon_{1}r_{2} + \varepsilon_{2}r_{1}}{r_{1}r_{2}} \right) - I$
$V = \left( \frac{\varepsilon_{1}r_{2} + \varepsilon_{2}r_{1}}{r_{1} + r_{2}} \right) - I \left( \frac{r_{1}r_{2}}{r_{1} + r_{2}} \right)$
આને સમતુલ્ય પરિપથના સમીકરણ $V = \varepsilon_{eq} - Ir_{eq}$ સાથે સરખાવતા,આપણને મળે:
$\varepsilon_{eq} = \frac{\varepsilon_{1}r_{2} + \varepsilon_{2}r_{1}}{r_{1} + r_{2}}$ અને $r_{eq} = \frac{r_{1}r_{2}}{r_{1} + r_{2}}$.

Explore More

Similar Questions

અગાઉની સમસ્યામાં,જો કોષોને શ્રેણીને બદલે સમાંતર જોડવામાં આવ્યા હોત,તો ઉપરનામાંથી કયો આલેખ કુલ પ્રવાહ $I$ અને $n$ (કોષોની સંખ્યા) વચ્ચેનો સંબંધ દર્શાવે છે?

$1\,\Omega$ આંતરિક અવરોધ ધરાવતી $10\,V$ ની બેટરી અને $0.6\,\Omega$ આંતરિક અવરોધ ધરાવતી $15\,V$ ની બેટરીને વોલ્ટમીટર સાથે સમાંતરમાં જોડવામાં આવી છે (આકૃતિ જુઓ). વોલ્ટમીટરનું રીડિંગ ................ $V$ ની નજીક હશે.

સમાન $e.m.f.$ $E$ અને આંતરિક અવરોધ $r_1$ અને $r_2$ $(r_1 > r_2)$ ધરાવતા બે કોષોને શ્રેણીમાં જોડવામાં આવ્યા છે. આ સંયોજનને બાહ્ય અવરોધ $R$ સાથે જોડતા,એવું જોવા મળે છે કે પ્રથમ કોષના બે છેડા વચ્ચેનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત શૂન્ય થઈ જાય છે. $R$ નું મૂલ્ય કેટલું હશે?

Difficult
View Solution

જ્યારે એક બેટરીને $16 \ \Omega$ ના અવરોધ સાથે જોડવામાં આવે છે,ત્યારે અવરોધ પરનો વોલ્ટેજ $12 \ V$ છે. જ્યારે તે જ બેટરીને $10 \ \Omega$ ના અવરોધ સાથે જોડવામાં આવે છે,ત્યારે તેના પરનો વોલ્ટેજ $11 \ V$ છે. બેટરીનો આંતરિક અવરોધ ઓહ્મમાં કેટલો હશે?

$E$ જેટલું $e.m.f.$ અને $r$ જેટલો આંતરિક અવરોધ ધરાવતા $n$ સમાન વિદ્યુતકોષોને શ્રેણીમાં જોડવામાં આવે છે. આ જોડાણને $R$ જેટલા બાહ્ય અવરોધ સાથે શ્રેણીમાં જોડવામાં આવે છે. તો $R$ માંથી પસાર થતો પ્રવાહ કેટલો હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo