ક્વોન્ટમ મિકેનિક્સ એટલે શું? તેની પ્રાથમિક માહિતી આપો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ક્વોન્ટમ મિકેનિક્સ એ વિજ્ઞાનની એક શાખા છે જે દ્રવ્યના દ્વૈત વર્તન (તરંગ-કણ દ્વૈતતા) ને ધ્યાનમાં લે છે અને તે તરંગ ગતિના વિચારો પર આધારિત છે.
ક્વોન્ટમ મિકેનિક્સનો વિકાસ $1926$ માં વર્નર હાઇઝનબર્ગ અને ઇરવિન શ્રોડિંજર દ્વારા સ્વતંત્ર રીતે કરવામાં આવ્યો હતો. ક્વોન્ટમ મિકેનિક્સનું મૂળભૂત સમીકરણ શ્રોડિંજર દ્વારા વિકસાવવામાં આવ્યું હતું,જેના માટે તેમને $1933$ માં ભૌતિકશાસ્ત્રમાં નોબેલ પુરસ્કાર મળ્યો હતો.
આ સમીકરણ ગાણિતિક રીતે જટિલ છે અને તેને ઉકેલવા માટે ઉચ્ચ ગણિતના જ્ઞાનની જરૂર છે.
તે સ્વીકારે છે કે 'પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોનની ઉર્જા ક્વોન્ટાઇઝ્ડ હોય છે.' આ સિદ્ધાંત મુજબ,પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોનનો ચોક્કસ માર્ગ ક્યારેય જાણી શકાતો નથી.
સમય સાથે ન બદલાતી ઉર્જા ધરાવતી સિસ્ટમ (જેમ કે પરમાણુ અથવા અણુ) માટે શ્રોડિંજર સમીકરણ નીચે મુજબ લખાય છે:
$\hat{H}\Psi = E\Psi$
જ્યાં,
$\hat{H}$ = હેમિલ્ટોનિયન ઓપરેટર (ગાણિતિક ઓપરેટર).
$E$ = સિસ્ટમની કુલ ઉર્જા.
$\Psi$ = તરંગ વિધેય (Wave function).
આ સમીકરણનો ઉકેલ $E$ અને $\Psi$ ના મૂલ્યો આપે છે.
કુલ ઉર્જા $(E)$: આમાં તમામ સબ-એટોમિક કણો (ઇલેક્ટ્રોન,ન્યુક્લિયસ) ની ગતિ ઉર્જા અને તેમની વચ્ચેના આકર્ષણ બળને ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે.
તરંગ વિધેય $(\Psi)$: તે પરમાણુનું તરંગ વિધેય છે. $\Psi$ પોતે કોઈ ભૌતિક અર્થ ધરાવતું નથી,પરંતુ $|\Psi|^2$ એ ઇલેક્ટ્રોન મળી આવવાની સંભાવના દર્શાવે છે.

Explore More

Similar Questions

ઇલેક્ટ્રોનના વેગમાં અનિશ્ચિતતા $5.7 \times 10^5 \ m \ s^{-1}$ છે. તેની સ્થાનમાં અનિશ્ચિતતા શોધો.

$m$ દળ ધરાવતા ગોલ્ફના દડાની ઝડપ $50 \ m \ s^{-1}$ છે. જો ઝડપ $2 \%$ ની ચોકસાઈ સાથે માપી શકાય,તો સ્થાનમાં અનિશ્ચિતતા કેટલી હશે?

જો પ્રોટોનને $3 \times 10^7 \text{ ms}^{-1}$ ના વેગ સુધી પ્રવેગિત કરવામાં આવે જે $\pm 0.5 \%$ સુધી સચોટ છે,તો તેના સ્થાનમાં અનિશ્ચિતતા $\ldots \ldots \ldots$ હશે. [પ્રોટોનનું દળ $= 1.66 \times 10^{-27} \text{ kg}$,$h = 6.6 \times 10^{-34} \text{ Js}$]

ઇલેક્ટ્રોનનું સ્થાન માપવામાં વેગમાનમાં અનિશ્ચિતતા $1 \times 10^{-18} \ g \ cm \ s^{-1}$ જેટલી છે. તો ઇલેક્ટ્રોનના વેગમાં અનિશ્ચિતતા કેટલી હશે? (ઇલેક્ટ્રોનનું દળ $9 \times 10^{-28} \ g$ છે)

એક પરમાણુમાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનને $0.1 \, \mathring{A}$ ના અંતરમાં શોધવા માટે યોગ્ય ફોટોનનો ઉપયોગ કરતા માઇક્રોસ્કોપનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. તેના વેગના માપનમાં કેટલી અનિશ્ચિતતા રહેલી છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo