અવાહક આવરણ ધરાવતા તાંબાના તારના નળાકાર સ્વરૂપે પાસપાસે વીંટાળેલા ઘણા ગૂંચળાને શું કહે છે?

એક આડી પાવર લાઈનમાંથી વિદ્યુતપ્રવાહ પૂર્વથી પશ્ચિમ દિશામાં વહે છે. તેની બરાબર નીચેના બિંદુએ અને તેની બરાબર ઉપરના બિંદુએ ચુંબકીય ક્ષેત્રની દિશા શું હશે?

$(a)$ વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત સીધા વાહક દ્વારા ઉત્પન્ન થતા ચુંબકીય ક્ષેત્રની દિશા નક્કી કરવા માટેની પ્રવૃત્તિનું વર્ણન કરો. તેમજ દર્શાવો કે વિદ્યુતપ્રવાહની દિશા ઉલટાવતા ચુંબકીય ક્ષેત્રની દિશા પણ ઉલટાય છે.
$(b)$ એક $\alpha$-કણ (જે ધનભારિત કણ છે) નીચે દર્શાવ્યા મુજબ એક સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં કાટખૂણે દાખલ થાય છે. સંબંધિત સિદ્ધાંત જણાવી સમજાવો કે આ $\alpha$-કણ કઈ દિશામાં ગતિ કરશે?

નીચેનાને કારણે ચુંબકીય ક્ષેત્ર રેખાઓની ભાતની કાચી આકૃતિ દોરો:
$(i)$ વર્તુળાકાર ગૂંચળામાંથી વહેતો વિદ્યુતપ્રવાહ,અને
$(ii)$ વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત સોલેનોઇડ.

જે વિદ્યુત પ્રવાહ હંમેશા એક જ દિશામાં વહે છે તેને 'અલ્ટરનેટિંગ કરંટ' (એ.સી.) કહેવામાં આવે છે.

$(i)$ જ્યારે હોકાયંત્રની સોયને વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત વાહકની નજીક લાવવામાં આવે છે ત્યારે તે કોણાવર્તન અનુભવે છે. શા માટે?
$(ii)$ જ્યારે વાહકમાં વિદ્યુતપ્રવાહ વધારવામાં આવે ત્યારે સોયના કોણાવર્તન પર શું અસર થાય છે?