નીચેની પ્રક્રિયા પરથી તમે કેવા પ્રકારની માહિતી મેળવી શકો છો?
$(CN)_{2}(g) + 2OH^{-}(aq) \rightarrow CN^{-}(aq) + CNO^{-}(aq) + H_{2}O(l)$

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $(CN)_{2}$,$CN^{-}$,અને $CNO^{-}$ માં કાર્બનનો ઓક્સિડેશન આંક અનુક્રમે $+3$,$+2$,અને $+4$ છે.
$1$. $(CN)_{2}$ માં,ધારો કે $C$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે. $N$ નો આંક $-3$ હોવાથી,$2(x - 3) = 0$,તેથી $x = +3$.
$2$. $CN^{-}$ માં,$C$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+2$ છે $(x + (-3) = -1)$.
$3$. $CNO^{-}$ માં,$C$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+4$ છે $(x - 3 - 2 = -1)$.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે:
$(C^{+3}N)_{2}(g) + 2OH^{-}(aq) \rightarrow C^{+2}N^{-}(aq) + C^{+4}NO^{-}(aq) + H_{2}O(l)$
અહીં જોઈ શકાય છે કે એક જ તત્વ (કાર્બન) નું એકસાથે રિડક્શન ($+3$ થી $+2$) અને ઓક્સિડેશન ($+3$ થી $+4$) થાય છે. જે પ્રક્રિયામાં એક જ પદાર્થનું રિડક્શન અને ઓક્સિડેશન બંને થતું હોય તેને વિષમીકરણ (disproportionation) પ્રક્રિયા કહેવાય છે. આમ,સાયનોજનનું આલ્કલાઇન વિઘટન એ વિષમીકરણ પ્રક્રિયાનું ઉદાહરણ છે.

Explore More

Similar Questions

સફેદ ફોસ્ફરસની જલીય $NaOH$ સાથેની પ્રક્રિયાથી ફોસ્ફિન અને અન્ય ફોસ્ફરસયુક્ત સંયોજન મળે છે. પ્રક્રિયાનો પ્રકાર અને ફોસ્ફિન તથા અન્ય નીપજમાં ફોસ્ફરસના ઓક્સિડેશન આંક અનુક્રમે છે:

આવર્ત કોષ્ટકનો સંદર્ભ લો અને નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો:
$(a)$ અસમાનતા (disproportionation) પ્રતિક્રિયા દર્શાવી શકે તેવા સંભવિત અધાતુઓ પસંદ કરો.
$(b)$ અસમાનતા પ્રતિક્રિયા દર્શાવી શકે તેવી ત્રણ ધાતુઓ પસંદ કરો.

નીચેની પ્રક્રિયામાં,$R.T.$ પર સંપૂર્ણ જળવિભાજનની નીપજોમાં રેખાંકિત પરમાણુ માટેની સ્થિતિ નક્કી કરો: $\underline{N}_2O_4 + H_2O \longrightarrow HNO_3 + HNO_2$

Difficult
View Solution

પ્રક્રિયા $Cl_2 + 2OH^{-} \to ClO^{-} + Cl^{-} + H_2O$ બ્લીચિંગની પ્રક્રિયા દર્શાવે છે. તેની ઓક્સિડેશનકર્તા ક્રિયાને કારણે પદાર્થોને બ્લીચ કરતી સ્પીસીઝને ઓળખો અને તેનું નામ આપો.

નીચે આપેલી પ્રક્રિયામાં બ્રોમિનની વર્તણૂકનું સૌથી યોગ્ય વર્ણન કયું છે?
$H_2O + Br_2 \to HOBr + HBr$

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo