જ્યારે ધ્વનિનો સ્ત્રોત સ્થિર શ્રોતાથી દૂર જાય છે,ત્યારે આપણને $f_{L} < f_{S}$ મળે છે. શા માટે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ડોપ્લર અસર માટેનું સામાન્ય સૂત્ર $\frac{f_{L}}{v + v_{L}} = \frac{f_{S}}{v + v_{S}}$ છે,જ્યાં $v$ એ ધ્વનિની ઝડપ છે,$v_{L}$ એ શ્રોતાનો વેગ છે અને $v_{S}$ એ સ્ત્રોતનો વેગ છે.
અહીં શ્રોતા સ્થિર હોવાથી,$v_{L} = 0$ છે.
જ્યારે સ્ત્રોત શ્રોતાથી દૂર જાય છે,ત્યારે ધ્વનિના પ્રસરણની દિશામાં (શ્રોતાથી સ્ત્રોત તરફ) સ્ત્રોતનો વેગ $v_{S}$ ધન લેવામાં આવે છે,તેથી છેદ $(v + v_{S})$ બને છે.
આ કિંમતો મૂકતા,આપણને $\frac{f_{L}}{v + 0} = \frac{f_{S}}{v + v_{S}}$ મળે છે.
તેથી,$f_{L} = \left( \frac{v}{v + v_{S}} \right) f_{S}$.
અહીં $v + v_{S} > v$ હોવાથી,અપૂર્ણાંક $\frac{v}{v + v_{S}} < 1$ થાય છે. પરિણામે,$f_{L} < f_{S}$ મળે છે.

Explore More

Similar Questions

એક સ્થિર અવલોકનકાર બે સમાન ટ્યુનિંગ ફોર્કમાંથી અવાજ મેળવે છે, જેમાંથી એક સમાન ઝડપ $v$ (અવાજની ઝડપ કરતા ઘણી ઓછી) થી નજીક આવે છે અને બીજો દૂર જાય છે. અવલોકનકાર $2 \; \text{beats/sec}$ સાંભળે છે. દરેક ટ્યુનિંગ ફોર્કની દોલન આવૃત્તિ $\nu_{0} = 1400 \; \text{Hz}$ છે અને હવામાં અવાજનો વેગ $c = 350 \; \text{m/s}$ છે. દરેક ટ્યુનિંગ ફોર્કની ઝડપ આશરે કેટલી હશે?

એક ધ્વનિ સ્ત્રોત સ્થિર અવલોકનકાર તરફ ધ્વનિની ઝડપના $\frac{1}{10}$ ગણી ઝડપે ગતિ કરી રહ્યો છે. આભાસી અને વાસ્તવિક આવૃત્તિનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?

સ્થિર અવલોકનકાર તરફ ગતિ કરતા ધ્વનિના ઉદગમનો વેગ કેટલો હોવો જોઈએ જેથી આભાસી આવૃત્તિ એ વાસ્તવિક આવૃત્તિ કરતા બમણી થાય? (ધ્વનિનો વેગ $v$ છે)

$n$ આવૃત્તિ ધરાવતા હોર્નવાળું એક વાહન,અવલોકનકાર અને વાહનને જોડતી સીધી રેખાને લંબ દિશામાં $30\, m/s$ ના વેગથી ગતિ કરી રહ્યું છે. અવલોકનકારને સંભળાતી ધ્વનિની આવૃત્તિ $n + n_1$ છે. તો (જો હવામાં ધ્વનિનો વેગ $300\, m/s$ હોય):

આ પ્રશ્નમાં વિધાન $1$ અને વિધાન $2$ આપેલ છે. વિધાનો પછી આપેલા ચાર વિકલ્પોમાંથી,જે બે વિધાનોનું શ્રેષ્ઠ વર્ણન કરે છે તે પસંદ કરો.
વિધાન $1$: અલ્ટ્રાસોનિક તરંગો ઉત્સર્જિત કરતા ચામાચીડિયા તેના પરથી પરાવર્તિત થતા તરંગો સાંભળીને શિકારનું સ્થાન શોધી શકે છે.
વિધાન $2$: જ્યારે સ્ત્રોત અને ડિટેક્ટર ગતિમાં હોય,ત્યારે પરાવર્તિત તરંગોની આવૃત્તિ બદલાય છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo