શ્વેત પ્રકાશને $5^o$ ના પ્રિઝમ કોણ ધરાવતા પ્રિઝમમાંથી પસાર કરવામાં આવે છે. જો લાલ અને વાદળી રંગના કિરણો માટે વક્રીભવનાંક અનુક્રમે $1.64$ અને $1.66$ હોય,તો બંને રંગો વચ્ચેનો વિચલન કોણ .....$^o$ થશે.

એક ચોક્કસ પ્રવાહીથી ભરેલા પોલા પ્રિઝમ દ્વારા ઉત્પન્ન થતું લઘુત્તમ વિચલન $30^{\circ}$ માલૂમ પડે છે. પ્રકાશનું કિરણ $30^{\circ}$ ના ખૂણે વક્રીભવન પામે છે તેમ પણ માલૂમ પડે છે. તો પ્રવાહીનો વક્રીભવનાંક કેટલો હશે?

પ્રિઝમનો ખૂણો $30^o$ છે. એક વક્રીભવનકારક સપાટી પર $60^o$ ના ખૂણે આપાત થતા કિરણો $30^o$ નું વિચલન અનુભવે છે. તો નિર્ગમન કોણ......$^o$ છે.

પાતળા પ્રિઝમ માટે ${D_m} = A({n_{21}} - 1)$ સૂત્ર તારવો.

નીચે બે વિધાનો આપેલા છે:
વિધાન $I$: જ્યારે સફેદ પ્રકાશ પ્રિઝમમાંથી પસાર થાય છે,ત્યારે લાલ પ્રકાશ પીળા અને જાંબલી પ્રકાશ કરતા ઓછો વિચલિત થાય છે.
વિધાન $II$: વિક્ષેપક માધ્યમમાં અલગ-અલગ તરંગલંબાઇ માટે વક્રીભવનાંક અલગ-અલગ હોય છે.
ઉપરના વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:

$4^o$ ના ખૂણાવાળો અને $1.54$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા કાચમાંથી બનેલો એક પાતળો પ્રિઝમ $P_1$,$1.72$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા કાચમાંથી બનેલા બીજા પાતળા પ્રિઝમ $P_2$ સાથે જોડવામાં આવે છે જેથી વિચલન વગરનું વિભાજન (dispersion without deviation) ઉત્પન્ન થાય. પ્રિઝમ $P_2$ નો ખૂણો ......$^o$ છે.