Class 12Chemistry8-2.Carboxylic acids and Their derivativePreparation of Carboxylic Acids and Their Derivatives
Mediumઆલ્કાઈલ બેન્ઝીનમાંથી કાર્બોક્સિલિક એસિડની બનાવટ પર નોંધ લખો.
(N/A) એરોમેટિક કાર્બોક્સિલિક એસિડને આલ્કાઈલ બેન્ઝીનનું ક્રોમિક એસિડ અથવા એસિડિક/આલ્કલાઇન પોટેશિયમ પરમેંગેનેટ $(KMnO_4)$ સાથે પ્રબળ ઓક્સિડેશન કરીને બનાવી શકાય છે.
$(a)$ જો બેન્ઝીલિક કાર્બન પરમાણુ પાસે ઓછામાં ઓછો એક હાઇડ્રોજન પરમાણુ હોય,તો સાઇડ ચેઇનની લંબાઈને ધ્યાનમાં લીધા વિના આખી સાઇડ ચેઇનનું ઓક્સિડેશન કાર્બોક્સિલ ગ્રુપ $(-COOH)$ માં થાય છે.
$(b)$ પ્રાથમિક અને દ્વિતીયક આલ્કાઈલ ગ્રુપનું આ રીતે કાર્બોક્સિલ ગ્રુપમાં ઓક્સિડેશન થાય છે.
$(c)$ જો બેન્ઝીલિક કાર્બન પરમાણુ પાસે કોઈ હાઇડ્રોજન પરમાણુ ન હોય (એટલે કે તૃતીયક આલ્કાઈલ ગ્રુપ),તો ઓક્સિડેશન શક્ય નથી.
$(d)$ પ્રક્રિયા પોટેશિયમ ક્ષાર (દા.ત.,પોટેશિયમ બેન્ઝોએટ) ના નિર્માણ દ્વારા આગળ વધે છે,જેનું એસિડિક જળવિભાજન $(H_3O^+)$ કરવાથી અનુરૂપ એરોમેટિક કાર્બોક્સિલિક એસિડ મળે છે.
સામાન્ય પ્રક્રિયા:
$C_6H_5-CH_2-R$ $\xrightarrow[\Delta]{KMnO_4, KOH} C_6H_5-COOK$ $\xrightarrow{H_3O^+} C_6H_5-COOH$
$(a)$ જો બેન્ઝીલિક કાર્બન પરમાણુ પાસે ઓછામાં ઓછો એક હાઇડ્રોજન પરમાણુ હોય,તો સાઇડ ચેઇનની લંબાઈને ધ્યાનમાં લીધા વિના આખી સાઇડ ચેઇનનું ઓક્સિડેશન કાર્બોક્સિલ ગ્રુપ $(-COOH)$ માં થાય છે.
$(b)$ પ્રાથમિક અને દ્વિતીયક આલ્કાઈલ ગ્રુપનું આ રીતે કાર્બોક્સિલ ગ્રુપમાં ઓક્સિડેશન થાય છે.
$(c)$ જો બેન્ઝીલિક કાર્બન પરમાણુ પાસે કોઈ હાઇડ્રોજન પરમાણુ ન હોય (એટલે કે તૃતીયક આલ્કાઈલ ગ્રુપ),તો ઓક્સિડેશન શક્ય નથી.
$(d)$ પ્રક્રિયા પોટેશિયમ ક્ષાર (દા.ત.,પોટેશિયમ બેન્ઝોએટ) ના નિર્માણ દ્વારા આગળ વધે છે,જેનું એસિડિક જળવિભાજન $(H_3O^+)$ કરવાથી અનુરૂપ એરોમેટિક કાર્બોક્સિલિક એસિડ મળે છે.
સામાન્ય પ્રક્રિયા:
$C_6H_5-CH_2-R$ $\xrightarrow[\Delta]{KMnO_4, KOH} C_6H_5-COOK$ $\xrightarrow{H_3O^+} C_6H_5-COOH$
Explore More
Similar Questions
પ્રક્રિયા શ્રેણીમાં,$C_2H_5Cl + KCN$ $\xrightarrow{C_2H_5OH} X$ $\xrightarrow{H_3O^{\oplus}, \Delta} Y$. $Y$ નું આણ્વીય સૂત્ર શું છે?
કાર્બોક્સિલિક એસિડની બનાવટ માટે દર્શાવેલી બે પદ્ધતિઓની તુલના કરો.
પદ્ધતિ $1$: $RBr$ $\xrightarrow[diethyl \ ether]{Mg} RMgBr$ $\xrightarrow[2. \ H_3O^{+}]{1. \ CO_2} RCO_2H$
પદ્ધતિ $2$: $RBr$ $\xrightarrow{NaCN} RCN$ $\xrightarrow[heat]{H_2O, HCl} RCO_2H$
આપેલ સબસ્ટ્રેટ ($1$-બ્રોમોએડેમેન્ટેન) માટે નીચેનામાંથી કયું વિધાન આ રૂપાંતરણનું યોગ્ય વર્ણન કરે છે?
પદ્ધતિ $1$: $RBr$ $\xrightarrow[diethyl \ ether]{Mg} RMgBr$ $\xrightarrow[2. \ H_3O^{+}]{1. \ CO_2} RCO_2H$
પદ્ધતિ $2$: $RBr$ $\xrightarrow{NaCN} RCN$ $\xrightarrow[heat]{H_2O, HCl} RCO_2H$
આપેલ સબસ્ટ્રેટ ($1$-બ્રોમોએડેમેન્ટેન) માટે નીચેનામાંથી કયું વિધાન આ રૂપાંતરણનું યોગ્ય વર્ણન કરે છે?
Medium
View Solutionનીચેની પ્રક્રિયાની શ્રેણીમાં $C$ શું છે?
$CH_3OH$ $\xrightarrow{PCl_3} A$ $\xrightarrow{KCN} B$ $\xrightarrow{\text{Hydrolysis}} C$
$CH_3OH$ $\xrightarrow{PCl_3} A$ $\xrightarrow{KCN} B$ $\xrightarrow{\text{Hydrolysis}} C$
$2,2-$ડાયમિથાઈલપ્રોપેનોઈક એસિડના સંશ્લેષણ માટે નીચેનામાંથી કયું શ્રેષ્ઠ છે?
આપેલ પ્રક્રિયા કયા નામે ઓળખાય છે? $CH_3CH = CH_2 \xrightarrow[(CO + H_2)]{H^+} CH_3 - CH(COOH) - CH_3$
Difficult
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo