દ્રાવણના $pH$ માપવાની પદ્ધતિઓ વિશે લખો.

દ્રાવણના $pH$ નું માપન જૈવિક અને કોસ્મેટિક ઉપયોગો સહિત વિવિધ ક્ષેત્રોમાં આવશ્યક છે.
$1$. $pH$ પેપરનો ઉપયોગ કરીને અંદાજિત માપન: દ્રાવણના $pH$ નો અંદાજ $pH$ પેપરની મદદથી લગાવી શકાય છે,જે અલગ-અલગ $pH$ મૂલ્યો ધરાવતા દ્રાવણોમાં અલગ-અલગ રંગ દર્શાવે છે. સંદર્ભ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,$pH$ પેપરનો ઉપયોગ કરીને $0-14$ ની રેન્જમાં $pH$ ને $\sim 0.5$ ની ચોકસાઈ સાથે નક્કી કરી શકાય છે.
$2$. $pH$ મીટરનો ઉપયોગ કરીને સચોટ માપન: વધુ ચોકસાઈ માટે $pH$ મીટરનો ઉપયોગ થાય છે. $pH$ મીટર એ એક એવું ઉપકરણ છે જે પરીક્ષણ દ્રાવણના $pH$ પર આધારિત વિદ્યુત પોટેન્શિયલને $0.001$ સુધીની ચોકસાઈ સાથે માપે છે. હવે બજારમાં પેન જેવડા નાના $pH$ મીટર પણ ઉપલબ્ધ છે.