ન્યૂટનનો ગતિનો ત્રીજો નિયમ લખો અને સમજાવો. ન્યૂટનનો ગતિના ત્રીજા નિયમના મહત્વના મુદ્દાઓ લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) વિધાન: દરેક આઘાત (action) માટે હંમેશા સમાન અને વિરુદ્ધ પ્રત્યાઘાત (reaction) હોય છે. જ્યારે એક પદાર્થ બીજા પદાર્થ પર બળ લગાડે છે,ત્યારે બીજો પદાર્થ પણ તેટલા જ મૂલ્યનું અને વિરુદ્ધ દિશામાં બળ પ્રથમ પદાર્થ પર લગાડે છે.
મહત્વના મુદ્દાઓ:
$(1)$ આઘાત અને પ્રત્યાઘાત હંમેશા જોડીમાં હોય છે. એકલું બળ અસ્તિત્વ ધરાવી શકે નહીં.
$(2)$ આઘાત અને પ્રત્યાઘાત બળના મૂલ્યો સમાન હોય છે પરંતુ દિશા વિરુદ્ધ હોય છે.
$(3)$ આઘાત અને પ્રત્યાઘાત બળ હંમેશા અલગ-અલગ પદાર્થો પર લાગે છે. તેથી,તેઓ એકબીજાની અસર નાબૂદ કરતા નથી.
$(4)$ આઘાત એ કારણ છે અને પ્રત્યાઘાત એ અસર છે.
ગાણિતિક સ્વરૂપ:
જો પદાર્થ $A$ દ્વારા પદાર્થ $B$ પર લાગતું બળ $\overrightarrow{F}_{AB}$ હોય અને પદાર્થ $B$ દ્વારા પદાર્થ $A$ પર લાગતું બળ $\overrightarrow{F}_{BA}$ હોય,તો ન્યૂટનના ત્રીજા નિયમ મુજબ:
$\overrightarrow{F}_{AB} = -\overrightarrow{F}_{BA}$
ઉદાહરણ: જ્યારે હાથ વડે સ્પ્રિંગને દબાવવામાં આવે છે,ત્યારે હાથ સ્પ્રિંગ પર બળ લગાડે છે (આઘાત),અને સ્પ્રિંગ હાથ પર સમાન અને વિરુદ્ધ દિશામાં પુનઃસ્થાપક બળ લગાડે છે (પ્રત્યાઘાત).
નોંધ: જ્યારે આપણે કોઈ એક પદાર્થની ગતિનો વિચાર કરીએ,ત્યારે આપણે ફક્ત તે પદાર્થ પર લાગતા બળને ધ્યાનમાં લેવું જોઈએ. જો આપણે $A$ અને $B$ બંને પદાર્થોની સિસ્ટમનો વિચાર કરીએ,તો $\overrightarrow{F}_{AB}$ અને $\overrightarrow{F}_{BA}$ એ આંતરિક બળો છે અને તેમનો સદિશ સરવાળો શૂન્ય થાય છે.

Explore More

Similar Questions

એક પદાર્થ પર લાગતું બળ સમય સાથે નીચે મુજબ બદલાય છે. જો પદાર્થનું પ્રારંભિક વેગમાન $\vec{p}$ હોય,તો પદાર્થને તેનું વેગમાન ફરીથી $\vec{p}$ મેળવવા માટે લાગતો સમય ........... $s$ છે.

Difficult
View Solution

એક મશીન ગન $35 \ g$ દળની ગોળીને $600 \ m/s$ ની ઝડપે છોડે છે. ગન પકડી રાખનાર વ્યક્તિ તેના પર મહત્તમ $147 \ N$ નું બળ લગાવી શકે છે. તો ગનમાંથી પ્રતિ સેકન્ડ છોડી શકાતી ગોળીઓની સંખ્યા કેટલી હશે?

$m_1$ અને $m_2$ દળ ધરાવતા બે કણો પ્રક્ષિપ્ત ગતિમાં છે,જેનો સમય $t = 0$ પર વેગ અનુક્રમે $\vec{v}_1$ અને $\vec{v}_2$ છે. તેઓ $t_0$ સમયે અથડાય છે. $2t_0$ સમયે હવામાં ગતિ ચાલુ રાખતી વખતે તેમનો વેગ $\vec{v}_1'$ અને $\vec{v}_2'$ થાય છે. $|(m_1\vec{v}_1' + m_2\vec{v}_2') - (m_1\vec{v}_1 + m_2\vec{v}_2)|$ નું મૂલ્ય કેટલું થશે?

એક કણ $x-y$ સમતલમાં બળ $\vec{F}$ ની અસર હેઠળ ગતિ કરે છે જેથી તેનું રેખીય વેગમાન $\vec{P}(t) = \hat{i} \cos(kt) - \hat{j} \sin(kt)$ છે. જો $k$ અચળ હોય,તો $\vec{F}$ અને $\vec{P}$ વચ્ચેનો ખૂણો કેટલો હશે?

આકૃતિમાં,$0.1\, kg$ દળ ધરાવતા કણનો સ્થાન-સમયનો આલેખ દર્શાવેલ છે. $t = 2\, s$ સમયે આઘાત (impulse) ......... $kg\, m/s$ છે.

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo